Pierwsza odsłona imprezy poświęconej młodym została zorganizowana w 2024 roku jako Festiwal Literatury Young Adult Rozpiszmy.sie z inicjatywy młodej pisarki z Tychów Julii Hantulik. „W tym roku wychodzimy poza stricte literaturę, dlatego nazwaliśmy to wydarzenie YUVA: Biblioteczne Dni Młodzieżowe. Słowo yuva w sanskrycie oznacza młodość – wyjaśnia Tetiana Kovalenko z Działu Promocji MBP Tychy. – Naszym celem jest zachęcenie młodzieży do przyjścia do biblioteki (nie tylko po książki, ale również po to, by po prostu spędzić czas m.in. w niedawno stworzonej Strefie Młodzieżowej. Podczas tych dni planujemy zbadać grunt, czyli podpytać młodych Tyszan, jakie są ich oczekiwania wobec biblioteki”.

W programie znajdą się spotkania autorskie, turniej gier bitewnych, warsztaty literackie, warsztaty komiksowe dla młodzieży i dorosłych. Wśród propozycji warto wymienić m.in. spotkanie z Radosławem Rakiem (autorem powieści i opowiadań, zdobywcą Nagrody Literackiej Nike w 2020 roku), skupione wokół gry książkowej Dunder albo kot z zaświatu, w której akcja rozwija się na podstawie decyzji czytelnika. Wśród gości będą też Wojciech Grabowski – autor książek Zrozumieć ramen i Poznaj Japonię, który prowadzi kanał Top Gar na YouTube. Ostatniego dnia imprezy (w sobotę, 21 listopada) tyską Mediatekę odwiedzą rysownicy, scenarzyści, twórcy czy wydawcy, a także autorzy książek. Nie zabraknie również strefy wystawców, którzy będą mieli do zaoferowania odwiedzającym ciekawe propozycje ze świata książki, komiksu, mangi i gadżetów. Odbędzie się też II Biblioteczny Turniej Warhammer: The Old World (współorganizator: Stowarzyszenie Szybki Szpil). Szczegółowy program znajdziecie w kalendarium.

SW

Program

19 listopada (czwartek)

godz. 18.00 – Spotkanie literackie: Radosław Rak
Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
Prowadzenie: Adam Szaja.

21 listopada (sobota)

Warsztaty i turniej

godz. 9.00 – II Biblioteczny Turniej The Old World
Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala 0.28.
Szczegóły na stronie mbp.tychy.pl.

• godz. 10.00 i 12.00 – Warsztaty komiksowe dla dzieci z Patrykiem Łanzykowskim
  Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala Bajkoteka.
• godz. 15.30 – Warsztaty komiksowe dla dorosłych ze Sławomirem Kiełbusem
  Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, strefa Bajkoteka.

Spotkania literackie

• • godz. 12.00 – Paweł Przygoda
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, strefa młodzieżowa.
    Prowadzenie: Grzegorz Pawłowicz.
  • godz. 12.30 – Michał Broniszewski
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
    Prowadzenie: Małgorzata Jasińska.
  • godz. 13.30 – Sławomir Kiełbus
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, strefa młodzieżowa.
    Prowadzenie: Grzegorz Pawłowicz.
  • godz. 14.00 – Małgorzata Jasińska
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
    Prowadzenie: Łukasz Zadworny.
  • godz. 15.00 – Mieczysław Fijał
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, strefa młodzieżowa.
    Prowadzenie: Grzegorz Pawłowicz.
  • godz. 15.30 – Mateusz Chrzanowski
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
    Prowadzenie: Grzegorz Pawłowicz.
  • godz. 16.30 – Maciej Kur
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
    Prowadzenie: Grzegorz Pawłowicz.
  • godz. 18.00 – Jakub Ćwiek
    Biblioteka Główna, al. Piłsudskiego 16, sala konferencyjna.
    Prowadzenie: Adam Szaja.

Szczegóły: mbp.tychy.pl

Organizator: Miejska Biblioteka Publiczna w Tychach

Przed nami 52. edycja Tyskich Spotkań Teatralnych – jednego z najstarszych wydarzeń teatralnych w regionie, które od ponad pół wieku tworzy przestrzeń prezentacji różnorodnych form teatralnych, wymiany doświadczeń i rozmów o współczesnym świecie.

Tegoroczne Spotkania odbywają się pod hasłem „Męskość”. To właśnie wokół tego zagadnienia koncentrować się będą spektakle i towarzyszące im refleksje. Widzowie zostaną zaproszeni do przyjrzenia się współczesnym rolom społecznym, relacjom międzyludzkim, tożsamości oraz kulturowym oczekiwaniom związanym z męskością. Program pozwoli spojrzeć na ten temat z różnych perspektyw – poprzez historie rodzinne, partnerskie i osobiste doświadczenia bohaterów.

Festiwal rozpocznie się 22 listopada wydarzeniem z cyklu „Słuchanie w ciemnościach” – „Antygoną” w reżyserii Pawła Drzewieckiego, przygotowaną we współpracy Teatru Małego w Tychach z Radiem Katowice. W kolejnych dniach na Dużej Scenie zaprezentowane zostaną spektakle uznanych teatrów z całej Polski: „Nasze żony” w reżyserii Wojciecha Malajkata (Krakowski Teatr Scena STU), „Facet z papieru” w reżyserii Leny Frankiewicz (Garnizon Sztuki) oraz „50 słów” w reżyserii Waldemara Zawodzińskiego (Teatr Kamila Maćkowiaka w Łodzi). Festiwal zamknie 29 listopada spektakl „Niemęski” w reżyserii Darii Kubisiak, przygotowany przez Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.

Istotną częścią Tyskich Spotkań Teatralnych pozostaje nurt konkursowy, skierowany do niezależnych zespołów teatralnych. W tym roku spośród 53 zgłoszonych spektakli wyłoniono dziewięć przedstawień, które zostaną zaprezentowane publiczności w dniach 26–28 listopada. W konkursie zobaczymy zarówno propozycje teatrów amatorskich, jak i niezależnych kolektywów twórczych. Prezentacje odbędą się na scenach Teatru Małego oraz Pasażu Kultury Andromeda.

Spektaklom konkursowym towarzyszyć będą fora teatralne, stwarzające przestrzeń do rozmowy o obejrzanych przedstawieniach, wymiany opinii i spotkania twórców z publicznością. To ważny element festiwalu, podkreślający jego otwarty i dialogiczny charakter.

Tyskie Spotkania Teatralne od ponad pięciu dekad konsekwentnie wspierają różnorodność teatralnych poszukiwań i dają przestrzeń artystom działającym poza głównym nurtem instytucjonalnym. Tegoroczna edycja będzie kolejną okazją do odkrywania nowych teatralnych głosów, konfrontowania perspektyw i podejmowania tematów, które dotyczą nas wszystkich.

22 listopada (niedziela)

• godz. 17.00 – „Słuchanie w ciemnościach: Antygona pod powiekami Eurydyki”, reż. Paweł Drzewiecki. Teatr Mały w Tychach / Radio Katowice. Teatr Mały. Wstęp wolny.

23 listopada (poniedziałek)

• godz. 17.00 i 20.00 – „Nasze żony”, reż. Wojciech Malajkat. Krakowski Teatr Scena STU. Teatr Mały, Duża Scena.

24 listopada (wtorek)

• godz. 17.00 i 20.00 – „Facet z papieru”, reż. Lena Frankiewicz. Garnizon Sztuki. Teatr Mały, Duża Scena.

25 listopada (środa)

• godz. 17.00 i 20.00 – „50 słów”, reż. Waldemar Zawodziński. Teatr Kamila Maćkowiaka w Łodzi. Teatr Mały, Duża Scena.

26 listopada (czwartek)

• godz. 17.00 – „Paperweights”, reż. Oliwia Kurlej. Kolektyw Villainarium. Pasaż Kultury Andromeda, Scena Kameralna. Wstęp wolny.
• godz. 18.30 – „Myszy i ludzie”, reż. Paweł Sroka. Teatr Kąt. Teatr Mały. Wstęp wolny.
• godz. 20.00 – forum teatralne dla uczestników nurtu konkursowego. Teatr Mały, górne foyer. Transmisja online.

27 listopada (piątek)

• godz. 17.00 – „Dopamina”, reż. Misza Czorny. Alternatywny Teatr Studyjny Fundacji ASA. Pasaż Kultury Andromeda, Scena Kameralna. Wstęp wolny.
• godz. 19.15 – „Konstelacje”, reż. Tomasz Dziak. Teatr Antrakt. Teatr Mały. Wstęp wolny.
• godz. 20.45 – „Cudownych Rodziców Mam (?)”, reż. Marcin Wąsowski. Teatr w Spódnicy. Pasaż Kultury Andromeda, Scena Kameralna. Wstęp wolny.
• godz. 22.15 – forum teatralne dla uczestników nurtu konkursowego. Teatr Mały, górne foyer. Transmisja online.

28 listopada (sobota)

• godz. 13.00 – „Najlepiej widzę, kiedy zamknę oczy”, reż. Anna Kolanowska i zespół. Teatr Etna. Teatr Mały. Wstęp wolny.
• godz. 14.30 – „Zanim zjem babie lato”, reż. Andrzej Sadowski. Teatr Otwarty Na… Pasaż Kultury Andromeda, Scena Kameralna. Wstęp wolny.
• godz. 17.00 – „Mlecz”, reż. Katarzyna Chwałek-Bednarczyk. Teatr SAFO. Teatr Mały. Wstęp wolny.
• godz. 19.00 – „Libertyn”, reż. Grzegorz Reszka. Teatr KAPSLOK. Teatr Mały. Wstęp wolny.
• godz. 20.45 – forum teatralne dla uczestników nurtu konkursowego. Teatr Mały, górne foyer. Transmisja online.

29 listopada (niedziela)

• godz. 18.00 – „Niemęski”, reż. Daria Kubisiak. Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Teatr Mały, Duża Scena.

Bilety i wejściówki

Bilety na spektakle nurtu mistrzowskiego dostępne są w kasie Teatru Małego oraz w sprzedaży internetowej. Wstęp na spektakle nurtu konkursowego jest bezpłatny. Bezpłatne wejściówki będą dostępne od 12 listopada 2026 roku w kasie Teatru Małego.

Tyskie Spotkania Teatralne od ponad pięciu dekad konsekwentnie wspierają różnorodność teatralnych poszukiwań i dają przestrzeń artystom działającym poza głównym nurtem instytucjonalnym. Tegoroczna edycja będzie kolejną okazją do odkrywania nowych teatralnych głosów, konfrontowania perspektyw i podejmowania tematów, które dotyczą nas wszystkich.

Zapraszamy do udziału w 52. Tyskich Spotkaniach Teatralnych!

Organizator: Teatr Mały w Tychach

Więcej o naszej finalistce i laureatach piszemy w najnowszym numerze.

Śląska Jesień Gitarowa to – jak mówią niektórzy – taki Konkurs Chopinowski, tyle że na gitarę. Odbywa się w naszym mieście już od czterdziestu lat, a wśród jego uczestników i gości byli przedstawiciele absolutnej pierwszej ligi światowej, nie tylko jeśli chodzi o muzykę gitarową, ale kulturę w ogóle.

Czterdziestolecie to już wystarczająco zacny jubileusz, by pojawiały się różne wersje opowieści o początkach imprezy, co może wzbudzać emocje, zwłaszcza przy przygotowywaniu wystaw i publikacji poświęconych tej historii. Chyba trudno tego uniknąć. Zespół Extreme (notabene najbardziej znany ze świetnej ballady na samą gitarę) wydał przed laty płytę pod tytułem III Sides to Every Story, parafrazującym słynną frazę producenta hollywoodzkiego Roberta Evansa. Każda historia ma trzy wersje: moją, twoją, a tą trzecią jest prawda. Ludzie zazwyczaj nie kłamią celowo, a jedynie inaczej pamiętają te same zdarzenia. Prawda leży gdzieś pomiędzy (Evans nie wiedział jeszcze wówczas, że pojawią się social media). Problem jednak tkwi w tym, że dla wydarzeń, od których dzielą nas dziesięciolecia, nie ma już innej drogi do szukania prawdy niż wsłuchiwanie się w strony pamiętające inaczej. Spór zaczyna się wówczas o to, co zostanie zapisane i utrwalone. Prawdą stanie się jedna z sides, ale która? Trochę to dzieło przypadku, trochę koniunktury, ale i determinacji opowiadających. Historię piszą zwycięzcy. Tak więc walczmy zawsze o prawdę.

Sylwia Witman 

W najnowszym numerze znajdziemy:
– wywiad z Grzegorzem Mielczarkiem, który wystąpi podczas 52. Tyskich Spotkań Teatralnych,
– zapowiedź Dni Młodzieżowych YUVA w Miejskiej Bibliotece Publicznej,
– podsumowanie minionej edycji Śląskiej Jesieni Gitarowej,
– historię powstawania festiwalu Tyskich Spotkań Teatralnych,
– recenzję spektaklu Dopamina w reżyserii Miszy Czornego, który zrealizował swój projekt w ramach Tyskich Inicjatyw Kulturalnych,
– recenzję płyty Kontakt. Sonoromanza, której kompozytorem jest Alek Nowak, a autorem libretta – Paweł Sołtys,
– historię oprawy wizualnej festiwalu Śląska Jesień Gitarowa,

a także wiele innych ciekawych artykułów i, jak zawsze, bogate kalendarium wydarzeń!

Wydawca: Miejskie Centrum Kultury w Tychach, ul. Bohaterów Warszawy 26, 43-100 Tychy, tel. 32 438 20 61, e-mail: redakcja@mck.tychy.pl
Redaktor naczelna: Sylwia Witman, e-mail: ramykultury@kultura.tychy.pl
Zespół: Daria Gawrońska, Agnieszka Lakner, Małgorzata Król, Anna Mrówczyńska, Justyna Stolfik-Binda, Wojciech Wieczorek
Korekta: Agnieszka Tabor
Layout: Aleksandra Krupa i Bartek Witański Blank Studio, Marcin Kasperek KlarStudio
Skład i łamanie: Magdalena Dziedzic KlarStudio
Druk: Drukarnia AAPrint, Mikołów Nakład: 3000 egz.
Foto na okładce: Aleksandra Zaborowska

Foto: M. Borucka

Miesięcznik znaleźć można we wszystkich instytucjach kultury, młodzieżowych domach kultury, klubach osiedlowych, urzędach, Gemini Park Tychy oraz wybranych restauracjach. Szczegółowa lista punktów dystrybucji znajduje się TUTAJ.
Poniżej prezentujemy również dotychczasowe wydania „Ram Kultury” w wersji online:

Ramy Kultury nr 57
Ramy Kultury nr 56
Ramy Kultury nr 55
Ramy Kultury nr 54
Ramy Kultury nr 53
Ramy Kultury nr 52
Ramy Kultury nr 51
Ramy Kultury nr 50
Ramy Kultury nr 49
Ramy Kultury nr 48
Ramy Kultury nr 47
Ramy Kultury nr 46
Ramy Kultury nr 45
Ramy Kultury nr 44
Ramy Kultury nr 43
Ramy Kultury nr 42
Ramy Kultury nr 41
Ramy Kultury nr 40
Ramy Kultury nr 39
Ramy Kultury nr 38
Ramy Kultury nr 37
Ramy Kultury nr 36
Ramy Kultury nr 35
Ramy Kultury nr 34
Ramy Kultury nr 33
Ramy Kultury nr 32
Ramy Kultury nr 31
Ramy Kultury nr 30
Ramy Kultury nr 29
Ramy Kultury nr 28
Ramy Kultury nr 27
Ramy Kultury nr 26
Ramy Kultury nr 25
Ramy Kultury nr 24
Ramy Kultury nr 23
Ramy Kultury nr 22
Ramy Kultury nr 21
Ramy Kultury nr 20
Ramy Kultury nr 19
Ramy Kultury nr 18
Ramy Kultury nr 17
Ramy Kultury nr 16
Ramy Kultury nr 15
Ramy Kultury nr 14
Ramy Kultury nr 13
Ramy Kultury nr 12
Ramy Kultury nr 11
Ramy Kultury nr 10
Ramy Kultury nr 9
Ramy Kultury nr 8
Ramy Kultury nr 7
Ramy Kultury nr 6
Ramy Kultury nr 5
Ramy Kultury nr 4
Ramy Kultury nr 3
Ramy Kultury nr 2
Ramy Kultury nr 1

Narodowe Święto Niepodległości, obchodzone 11 listopada, to jedno z najważniejszych świąt państwowych w Polsce. Jest dniem szczególnym, w którym wspominamy wydarzenia sprzed ponad stu lat, oddajemy hołd tym, którzy walczyli o wolność naszej Ojczyzny, oraz przypominamy sobie o wartościach, które łączą kolejne pokolenia Polaków.

11 listopada 1918 roku, po 123 latach zaborów, Polska odzyskała niepodległość i powróciła na mapę Europy jako suwerenne państwo. Był to moment przełomowy w historii naszego narodu, będący zwieńczeniem wieloletnich dążeń do wolności, niezłomnej postawy Polaków oraz ich determinacji w pielęgnowaniu narodowej tożsamości, języka i kultury.

Obchody Narodowego Święta Niepodległości są nie tylko okazją do wspomnienia tych historycznych wydarzeń, lecz także czasem refleksji nad znaczeniem wolności, wspólnoty i odpowiedzialności za przyszłość naszego kraju. To również sposobność do wspólnego świętowania, pielęgnowania patriotycznych tradycji i budowania więzi międzypokoleniowych.

Z tej okazji w Tychach przygotowano uroczystości upamiętniające 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Serdecznie zapraszamy wszystkich mieszkańców do udziału we wspólnych obchodach i uczczenia tego wyjątkowego dnia.

Program obchodów rocznicowych:
11 listopada
10:30 Msza w intencji Ojczyzny w kościele pw. św. Krzysztofa w Tychach.
11:40 Przemarsz wraz z Orkiestrą Dętą KWK Piast sprzed kościoła w kierunku Pomnika Niepodległości.
12:00 Uroczystości przy Pomniku Niepodległości.
Po zakończeniu oficjalnej części obchodów przy Pomniku Niepodległości odbędą się warsztaty rękodzielnicze dla dzieci. Tematem warsztatów, które poprowadzi Bogna Bielecka będą patriotyczne breloki. 

Wydarzenia towarzyszące:
17:00  Koncert Cała piękna jesteś przyjaciółko moja – Tyski Chór Mieszany Presto Cantabile, Bazylika pw. św. Marii Magdaleny, wstęp wolny.
19:00  Koncert Andrzej Wajda muzyka filmowa – AUKSO x Hadrian Filip Tabęcki, Mediateka, bilety: Ticketmaster.

25 listopada
15:00  Koncert galowy XI Wojewódzkiego Konkursu Pieśni Patriotycznej i Historycznej Nad nami Orzeł Biały, Mediateka, wstęp wolny.

Organizator obchodów: Miejskie Centrum Kultury w Tychach

Zapraszamy do wypełnienia krótkiej, anonimowej ankiety, dzięki której będziemy mogli jeszcze lepiej poznać Wasze oczekiwania i potrzeby.

Śląska Jesień Gitarowa to nie tylko wyjątkowi artyści i muzyczne spotkania, ale przede wszystkim publiczność, której obecność, serdeczność i wrażliwość od lat tworzą niepowtarzalną atmosferę festiwalu. Dlatego chcemy oddać Wam głos i dowiedzieć się, co jest dla Was najważniejsze.

Przygotowaliśmy krótką ankietę, w której pytamy m.in. o to, skąd przyjeżdżacie, które punkty programu cenicie najbardziej oraz co inspiruje Was do udziału w Śląskiej Jesieni Gitarowej. Znajdziecie w niej również przestrzeń na własne spostrzeżenia, sugestie i uwagi skierowane do organizatorów.

Wasze opinie będą dla nas cenną wskazówką podczas przygotowywania kolejnych edycji festiwalu.

Ankieta jest anonimowa i dostępna do 31 października 2026 roku, do godz. 23.00.

Wypełnij ankietę: https://forms.cloud.microsoft/r/A0vpjW7fsp

Dziękujemy za każdą opinię i czas poświęcony na podzielenie się swoimi doświadczeniami. Cieszymy się, że wspólnie z Wami możemy tworzyć Śląską Jesień Gitarową!

Po pełnych muzycznych emocji występach uczestników międzynarodowe jury wyłoniło gitarzystów, którzy powalczą o najwyższe laury tegorocznej edycji konkursu.

Do finału zakwalifikowali się:

• Michele Reali
• Torrin Williams
• Gergely Zsombor Barta
• Oktavia Bujnowicz
• Cristina Galietto
• Luis Alejandro García Pérez

Przesłuchania odbywały się 20 i 21 października w Zespole Szkół Muzycznych im. Feliksa Rybickiego w Tychach. Uczestnicy zaprezentowali swoje umiejętności, kunszt interpretacyjny i wrażliwość muzyczną, rywalizując o miejsce w finale prestiżowego konkursu.

Przed nami decydujący etap rywalizacji, który wyłoni laureatów XX Śląskiej Jesieni Gitarowej: Finałowy etap XX Międzynarodowego Konkursu Gitarowego im. J.E. Jurkowskiego.

Gratulujemy wszystkim finalistom i dziękujemy pozostałym uczestnikom za znakomite występy! Zachęcamy do dalszego śledzenia konkursowych emocji.

Indialucia – projekt muzyczny, stworzony przez Michała Czachowskiego i skupiający muzyków z Polski, Indii, Hiszpanii i Włoch – działa i budzi uznanie na całym świecie już od ponad dwudziestu lat. Grupa Indialucia wystąpi w Mediatece podczas koncertu inauguracyjnego XX edycji Śląskiej Jesieni Gitarowej. Michał Czachowski zagrał też w Studiu Radia Katowice koncert zwiastujący festiwal (wraz z perkusistą Krzysztofem Nowakowskim). Ze Śląską Jesienią Gitarową muzyk związany jest od lat.

Rozmawiamy po koncercie-zwiastunie XX edycji Śląskiej Jesieni Gitarowej w Polskim Radiu Katowice. Jak wyglądał Pana dzisiejszy dzień? Czy w dniu koncertu ma Pan swoje określone zwyczaje, „rytuały”? Rutynę, której trzyma się zawsze przed występem?

Dzień koncertu? Najpierw śniadanie i jakaś dobra gitara w tle –  najlepiej ktoś, kto od razu przypomni mi, po co właściwie to wszystko robię. Potem pakuję instrument, ubrania i rzecz absolutnie strategiczną: przybornik do paznokci. U gitarzysty paznokcie to właściwie część instrumentu, więc przed koncertem muszą być w idealnym stanie. Dobra długość, odpowiedni kształt i pewność, że nic nie pęknie w najmniej odpowiednim momencie. Zwykle sam prowadzę samochód, a dłonie na kierownicy inaczej układają się niż na gitarze. Dzisiaj miałem luksus jazdy pociągiem, więc ostatni „serwis techniczny” paznokci zrobiłem po drodze. Ale tak naprawdę, przed koncertem bardzo potrzebuję chwili ciszy. Rozgrzewam ręce, sprawdzam instrument, ale przede wszystkim próbuję wyłączyć cały zewnętrzny hałas. Czasem medytuję, czasem po prostu siedzę w ciszy. Chodzi o to, żeby pozbyć się myśli i poczuć muzykę, jeszcze zanim wyjdzie się na scenę. Najlepsze koncerty zaczynają się dla mnie właśnie wtedy – kilka minut przed pierwszym dźwiękiem gitary.

Czy pamięta Pan swoje pierwsze spotkanie ze Śląską Jesienią Gitarową?

Tak, bo to była pierwsza edycja tego wydarzenia. Mówimy o roku 1986, miałem wówczas dwanaście lat i dopiero miesiąc wcześniej zacząłem grać na gitarze.  Byłem na koncercie finałowym, kiedy wygrała Nicola Hall, świetnie pamiętam te emocje, które mi towarzyszyły, poczucie, że biorę udział w czymś wyjątkowym. To była w ogóle moja pierwsza styczność z Tychami, w których mieszkałem potem przez większość swojego życia. Kto wie, czy zostałbym w ogóle gitarzystą, gdybym nie był obecny wtedy na festiwalu – to było dla mnie wielkie przeżycie.

Fascynację muzyką flamenco wyniósł Pan z domu rodzinnego. 

Historia flamenco w mojej rodzinie ma swój początek w Sewilli, do której na studiach wyjechał mój ojciec – mówimy o latach 70., kiedy Sewilla była ówczesną stolicą flamenco. Mój tata zakochał się w tej muzyce i kupił sześć płyt winylowych, które nieustannie grały w naszym domu. Można powiedzieć, że słuchałem flamenco jeszcze na etapie życia prenatalnego! Tak poważnie odkryłem te nagrania jako nastolatek i zapragnąłem grać flamenco. Problem polegał na tym, że nikt w latach 80. w Polsce nie był w stanie mnie tego nauczyć, więc zacząłem ze słuchu uczyć się sam – cztery lata uczyłem się grać na gitarze klasycznej. Na początku wydawało mi się, że na nagraniach słyszę ze trzy gitary – ale byłem zdziwiony, gdy okazało się, że to tylko jeden instrument… Pierwszy raz wyjechałem do Hiszpanii w 1995 roku – wtedy zobaczyłem z bliska, jak to wszystko wygląda.

Czy pamięta Pan swoje pierwsze spotkanie z muzyką flamenco na żywo?

Tak, mam to spotkanie niezwykle mocno zapisane w swojej emocjonalnej pamięci. To nawet jest dla mnie taki punkt odniesienia: rok 1992, październik, Msza Flamenco. Paco Peña przyjechał z wielkim zespołem flamenco: tancerzem, wokalistami, dwoma gitarzystami… do tego chór. Od tamtego czasu nigdy nie przeżyłem tak żadnego koncertu. Miałem gęsią skórkę na całym ciele, a w oczach łzy wzruszenia. To było wręcz dla mnie duchowo-emocjonalne objawienie.

Uczy Pan studentów w katowickiej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego. Czy trudno im jest przejść z tradycyjnej gry na gitarze w Pana muzyczny świat?

To zależy, czy ktoś jest na to otwarty, czy nie, bo są gitarzyści, którzy nigdy nie mieli styczności z muzyką flamenco, nawet jej nie słyszeli i niekoniecznie może są tym zafascynowani, ale są i tacy, którzy chcą ubogacić swój repertuar hiszpańskimi technikami, które są stosowane w muzyce flamenco. We flamenco są pewne rzeczy, które pomija się w muzyce klasycznej. Flamenco pomaga również w kwestii różnorodnych rytmów.

Dziś niesamowite wrażenie zrobiła na mnie właśnie dyscyplina rytmiczna w muzyce flamenco. Na ile to kwestia pewnego geniuszu i rytm „po prostu” się czuje, a na ile problem, który można wyćwiczyć?

To wielowarstwowy problem: jeśli ktoś ma poczucie rytmu i łatwość, to nie musi jakoś specjalnie tego ćwiczyć, ale jeśli ktoś ich nie ma – nic straconego, bo tak naprawdę wszystko jest w głowie, a nie w palcach. Trzeba nauczyć się myślenia frazami rytmicznymi, które czasem w muzyce klasycznej są pomijane.

W tym roku obronił Pan swoją pracę doktorską poświęconą związkom pomiędzy muzyką flamenco a muzyką indyjską. Czy te dwa światy są zatem ze sobą bliżej, niż nam się może wydawać?

One geograficznie są daleko, ale to, co jest dyscypliną muzyczną i rytmiczną we flamenco, jest tak samo ważne w muzyce indyjskiej. Rytmy we flamenco są bardzo skomplikowane i bardzo złożone – tak samo jest w muzyce Indii. Tam natomiast mają narzędzie do tego, by rytmy jakoś sobie systematyzować w myślach – pomaga w tym konnakol, który łączy wartości rytmiczne z odpowiednimi sylabami. Dzięki tej metodzie nawet najtrudniejsze frazy stają się logiczne.

Miał Pan okazję współpracować z wieloma gitarzystami flamenco. Co wyróżnia tych absolutnie najlepszych poza doskonałym poczuciem rytmu?

Na pewno wyróżniają się oni nie tylko pod kątem muzykalności i techniki, ale również osobowości. Myślę, że m.in. taką cechą jest tworzenie czegoś zupełnie nowego, przełamywanie utartych schematów. Na przykład Paco de Lucía, który znał i lubił moją płytę Indialucia, był zawsze niezwykle skromny, ale całym sercem walczył o to, by wprowadzić do flamenco coś nowego. Dokonał rzeczy przełomowych, wyznaczył we flamenco zupełnie nowe ścieżki.

Ważne jest również dla mnie, gdy gitarzysta gra własnym stylem i brzmieniem, a niewielu jest takich, którzy się wyróżniają. Przychodzi mi od razu na myśl Josemi Carmona, który zagra na tegorocznej Śląskiej Jesieni Gitarowej. Gra pięknym stylem, u niego nie chodzi tylko o technikę, aby być najszybszym i skomplikowanym. Jego gra jest bardzo emocjonalna, nie skupia się tylko na warsztacie, to zawsze prezentacja głęboko dojrzała muzycznie.

Forma muzyczna albo styl w ramach flamenco, który jest najbliższy Pana sercu to…?

Bulería. To styl bardzo rytmiczny, niesamowicie satysfakcjonujący podczas grania. Pochodzi z Jerez de la Frontera – to tam rozwinął się najbardziej. Jest w nim dużo przestrzeni na zabawę rytmem i improwizację, to prawdziwa frajda dla gitarzysty. Gdy komponuję coś nowego, przyznam, że właśnie bulerii poświęcam najwięcej czasu. Przy okazji stanowi również test dla umiejętności artysty – to bardzo wymagający i trudny styl, o ile nie najtrudniejszy.

Usłyszymy Pana podczas inauguracji jubileuszowej edycji Śląskiej Jesieni Gitarowej. Czego melomani mogą się spodziewać? Będzie to bowiem projekt hiszpańsko-indyjski…

Dokładnie, to będzie premiera naszego koncertu z orkiestrą w Polsce. Graliśmy już naszą muzykę z orkiestrami w Rosji, Włoszech czy Czechach, ale w Polsce jeszcze nie. Z Aukso nagraliśmy drugą płytę, ale jak dotąd nie wykonaliśmy żadnego z zawartych na niej utworów na żywo. Dla mnie będzie to wielkie artystyczne spełnienie. Sam projekt Indialucia, który łączy muzykę flamenco z muzyką Indii, ma swoje podłoże genetyczno-historyczne: otóż Cyganie, którzy stworzyli flamenco pod koniec XVIII wieku, dotarli do Andaluzji, a wyruszylic z Indii. Mam nadzieję, że taka muzyczna harmonia brzmień, w dodatku połączona z orkiestrą, sprawi słuchaczom niespodziankę.

Gdy już znajdzie Pan chwilę wolnego czasu, co wtedy go wypełnia? Na Politechnice Śląskiej skończył Pan architekturę…

To prawda, ale nigdy w życiu nic z nią nie zrobiłem – zaraz po studiach wyjechałem do Indii, tam zrodził się mój pomysł na łączenie flamenco z muzyką indyjską. W Indiach nagrałem płytę, po której wydaniu okazało się, że nagle gramy koncerty na całym świecie – architektem nie zdążyłem więc pobyć, bo muzyka sama mnie znalazła. Jestem natomiast niespokojną duszą: oprócz gry na gitarze zajmuję się m.in. produkcją muzyczną. Lubię malować – to coś, co zostało mi z architektury. Akwarele i projektowanie graficzne. Mam wydawnictwo muzyczne, w którym opracowuję nie tylko całą muzykę pod kątem nagrań, miksu i masteringu, ale równie często projektuję szatę graficzną i okładki płyt. Uwielbiam kuchnię indyjską – robię warsztaty kulinarne w różnych miejscach Polski. Mam za sobą również przygodę z aktorstwem – niedawno grałem kapitana statku w jednej z produkcji filmowych, to była chyba moja piętnasta rola w tego typu przedsięwzięciu.

Przyznam, że sporo tego jak na osobę, która nie ma zbyt wiele wolnego czasu…

Pisuję jeszcze do różnych magazynów muzycznych i prowadzę autorską audycję radiową My Spanish Heart.

Zapytam jeszcze na koniec o najbliższe plany artystyczne, poza oczywiście Śląską Jesienią Gitarową.

Bardzo chciałbym wydać płytę, która od roku jest już gotowa – jestem w trakcie poszukiwania finansów. To będzie nasza trzecia płyta, najlepsza ze wszystkich dotychczas nagranych, koniecznie musi ujrzeć światło dzienne. Chciałbym również skomponować koncert flamenco z elementami indyjskimi na gitarę i orkiestrę. Istnieje kilka koncertów na świecie zarejestrowanych na gitarę flamenco i orkiestrę, byłbym natomiast pierwszy w Polsce, który podjąłby się takie wyzwania. To moje kolejne marzenie. I mam jeszcze parę: wydać książkę, może zrobić film… Nie lubię monotonii. Myślę, że całe życie będę poszukiwał w życiu czegoś nowego, co przynosi mi radość.

rozmawiała Agnieszka Nowok-Zych

Informacje o koncercie: Marcin Dylla / Kupiński Guitar Duo / Michał Czachowski & Indialucia

Na najlepsze chóry czekają nagrody o łącznej wartości 19 000 zł, a laureaci wystąpią podczas Koncertu Finałowego XXXVI Tyskich Wieczorów Kolędowych.
XXXVI Tyskie Wieczory Kolędowe odbędą się od 9 do 16 stycznia 2027 roku. Konkurs Chórów jest jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznej edycji.

Kto może wziąć udział?

Do konkursu zaproszone są:

• chóry żeńskie,
• chóry męskie,
• chóry dziecięce – od 7. roku życia,
• chóry mieszane,
• zespoły wokalno-instrumentalne.

Dopuszczalne jest wykonywanie utworów z akompaniamentem instrumentalnym, jednak co najmniej jeden utwór musi zostać wykonany a cappella.
Konkurs jest skierowany do zespołów, które chcą podzielić się swoją interpretacją polskich kolęd, pastorałek i muzyki sakralnej, a także skonfrontować swoje umiejętności z innymi chórami i zdobyć cenne doświadczenie sceniczne.

Konkurs w dwóch etapach

Tegoroczna rywalizacja będzie przebiegać w dwóch etapach.

Etap I – online

Pierwszy etap odbędzie się w formule online. Chóry powinny przygotować dwa dowolnie wybrane utwory – polskie kolędy, pastorałki lub utwory sakralne. Prezentacja całego zespołu nie może przekroczyć 10 minut.
Nagranie należy umieścić w serwisie YouTube i przesłać organizatorom link wraz z kartą zgłoszenia. Na podstawie nadesłanych materiałów jury wyłoni zespoły zakwalifikowane do drugiego etapu.

Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 7 grudnia 2026 roku.

Wyniki pierwszego etapu zostaną przekazane kierownikom zespołów drogą mailową najpóźniej 18 grudnia 2026 roku.

Etap II – przesłuchania na żywo

Zakwalifikowane chóry spotkają się w Tychach podczas przesłuchań konkursowych, które odbędą się:

16 stycznia 2027 r. (sobota), od godz. 9:00
Zespół Szkół Muzycznych im. Feliksa Rybickiego
al. Niepodległości 53, Tychy

W drugim etapie chóry przygotowują:

• jedną kolędę wybraną spośród utworów zaprezentowanych w pierwszym etapie,
• jedną dodatkową kolędę, której nie było w nagraniu konkursowym,
• obowiązkowo kolędę „Bóg się rodzi” – zwrotki 1., 3. i 5. w opracowaniu Tomasza Flaszy.

W przypadku chórów, które w pierwszym etapie zaprezentowały utwory sakralne, repertuar drugiego etapu powinny stanowić dwie dowolnie wybrane kolędy oraz „Bóg się rodzi”.
Warto podkreślić, że „Bóg się rodzi” nie jest utworem konkursowym. Wszystkie nagrodzone chóry wykonają ją wspólnie podczas Koncertu Finałowego.

Na najlepszych czekają nagrody

Rywalizacja będzie nie tylko okazją do muzycznego spotkania, ale również szansą na zdobycie atrakcyjnych nagród finansowych:

I nagroda – 10 000 zł
II nagroda – 6 000 zł
III nagroda – 3 000 zł

Jeden z laureatów, wskazany przez komisję konkursową, otrzyma dodatkowo zaproszenie do udziału w specjalnym koncercie podczas kolejnej edycji Tyskich Wieczorów Kolędowych.
Nagrodzone chóry wystąpią również podczas Koncertu Finałowego 16 stycznia 2027 roku o godz. 15.30 w Bazylice Mniejszej pw. św. Marii Magdaleny w Tychach.
To właśnie wtedy laureaci zaprezentują publiczności wybrane przez jurorów i dyrektora artystycznego utwory, a także wspólnie wykonają „Bóg się rodzi”.

Na co zwróci uwagę jury?

Komisja konkursowa będzie oceniać przede wszystkim:

• ciekawy dobór repertuaru,
• precyzję wykonania – w tym intonację, frazowanie, rytmikę, dynamikę i artykulację,
• synchronizację wykonania z pracą dyrygenta,
• ogólny wyraz artystyczny.

Konkurs to więc nie tylko sprawdzian wokalnych umiejętności. Liczyć się będą również interpretacja, muzykalność, współpraca zespołu i jego artystyczna osobowość.

Jak zgłosić chór?

Aby wziąć udział w konkursie, należy:

1. Wypełnić kartę zgłoszenia.
2. Przygotować nagranie audio-wideo dwóch wybranych utworów.
3. Umieścić nagranie na YouTube.
4. Przesłać kartę zgłoszenia oraz link do nagrania na adres twk@mck.tychy.pl.
5. W tytule wiadomości wpisać: „XXXVI TWK”.

Nieprzekraczalny termin nadsyłania zgłoszeń: 7 grudnia 2026 roku.

Ważne wymagania dotyczące nagrania

Nagranie należy przygotować w możliwie wysokiej jakości – preferowany jest format 1080p. Powinno ono:

• obejmować wszystkich członków zespołu oraz dyrygenta,
• przedstawiać całą sylwetkę zespołu,
• zostać wykonane w strojach koncertowych,
• zawierać program w kolejności wykonywania w opisie filmu,
• mieć ustawioną widoczność jako „niepubliczny”,
• mieć wyłączoną możliwość komentowania i oceniania.

Nagranie może zostać zrealizowane w dowolnym miejscu, pod warunkiem zapewnienia dobrej akustyki. Organizator dopuszcza również przesłanie aktualnego nagrania koncertowego.

Każdy chór może przesłać tylko jeden link do nagrania.

Zapraszamy do Tychów!

Konkurs Chórów XXXVI Tyskich Wieczorów Kolędowych to zaproszenie do muzycznego spotkania wokół jednej z najpiękniejszych części polskiej tradycji – wspólnego śpiewania kolęd. To szansa na konfrontację artystyczną, zdobycie nowych doświadczeń, spotkanie z innymi zespołami i występ przed publicznością podczas wyjątkowego finału.

Jeśli śpiewacie razem, kochacie muzykę chóralną i chcecie rozpocząć 2027 rok od wyjątkowego muzycznego spotkania – zgłoście swój chór do konkursu!

Termin zgłoszeń: 7 grudnia 2026 r.
Przesłuchania finałowe: 16 stycznia 2027 r., godz. 9.00
Koncert Finałowy: 16 stycznia 2027 r., godz. 15.30

Miejsce przesłuchań: Zespół Szkół Muzycznych im. Feliksa Rybickiego, al. Niepodległości 53 w Tychach
Miejsce Koncertu Finałowego: Bazylika Mniejsza pw. św. Marii Magdaleny, ul. ks. Damrota 62 w Tychach
Zgłoszenia: twk@mck.tychy.pl

Regulamin Konkurs Chórów TWK 2027 z kartą zgłoszenia
TWK 2027 Konkurs chórów Karta zgłoszenia
Zarządzenie nr 21_2026