Miasto świętuje od wielu dekad
Daria Gawrońska
Oczywiście Święto Miasta, które w 2025 powróciło po sześcioletniej przerwie do kalendarza miejskich imprez plenerowych, nie było pierwszą okazją do wspólnej zabawy mieszkańców. Już w 1964 roku zorganizowano pierwszą tego typu imprezę – Tyskie Spotkania Młodości, które rozpoczynały się barwnym korowodem młodzieży, a kończyły wspólnymi zabawami pod chmurką. TSM przez dobrych kilkanaście lat były radosnym symbolem tego, że w bardzo młodym wtedy mieście zaczynają się wakacje.
Gdy zmienił się ustrój, trzeba było tę – utrzymaną w socjalistycznym duchu – imprezę czymś zastąpić. W 1990 roku, na fali związków Tychów z włoskim przemysłem motoryzacyjnym, wymyślono święto Festa Italiana, które utrzymało się kilka lat z kulminacją w postaci wielkiego festynu na Placu Baczyńskiego.
Pierwszej imprezy masowej na kształt dzisiejszego Święta Miasta tyszanie doczekali się w roku 2000. Tym razem głównym partnerem miasta był browar, stąd nazwa Dni Tyskie, która na wiele lat przylgnęła do wydarzeń, odbywających się zwykle w pierwszy weekend wakacji w Parku Miejskim. Wtedy, podczas pierwszych Dni Tyskich, na wielkiej – jakiej wcześniej w mieście nie widziano – scenie na placu Pod Żyrafą przed tłumami mieszkańców wystąpiły popularne wówczas gwiazdy: Katarzyna Skrzynecka, zespół Łzy, świętująca swoje dwudziestolecie Republika z Grzegorzem Ciechowskim, a na zakończenie Stachursky, który spowodował, że Park Miejski stał się wielkim tanecznym parkietem.
Wcześniej odbyły się imprezy towarzyszące pierwszym Dniom Tyskim – koncert w kościele bł. Karoliny, podczas którego orkiestra AUKSO wykonała Cztery pory roku Vivaldiego, oraz podsumowanie plebiscytu na sportowca 30-lecia GKS Tychy, który wygrał hokeista Mariusz Czerkawski przed lekkoatletką Lucyną Langer-Kałek i kolejnym mistrzem hokejowego krążka Henrykiem Gruthem.
Dni Tyskie były największą miejską atrakcją plenerową przez dwie dekady, aż do pandemii, która zatrzymała wiele tego typu imprez. W ciągu tych dwudziestu lat podczas święta miasta wystąpili niemal wszyscy najciekawsi i najpopularniejsi artyści. Dla Tyszan grali m.in. Myslovitz (na ich koncercie organizatorzy doliczyli się nawet osiemnaście tysięcy widzów), Kult, Lao Che, Lady Pank, Katarzyna Nosowska i Hey, Strachy na Lachy, T. Love i wielu, wielu innych. Właściwie łatwiej byłoby wymienić tych, którzy na tej imprezie nie wystąpili… na przykład zabrakło Maryli Rodowicz. Na szczęście tę sprawę załatwi tegoroczne Święto Miasta.
Nie brakowało też Pod Żyrafą artystów zagranicznych, by wymienić tylko zespół Touch and Go, muzyków Electric Light Orchestra, brytyjską wokalistkę Maggie Reilly czy byłego wokalistę grupy Genesis Raya Wilsona.
W ubiegłym roku impreza powróciła z wielkim rozmachem, już pod nazwą Święto Miasta Tychy. Cieszyła się ogromnym zainteresowaniem Tyszan, którzy wystawili organizatorom z Miejskiego Centrum Kultury bardzo wysokie noty. Wierzę, że w tym roku będzie jeszcze lepiej…
Wojciech Wieczorek
Archiwalne fotografie Dni Miasta: Jacek Boczar
Ostatni numer „Ram Kultury”
Daria Gawrońska
Czas szybko mija i lada moment przywitamy się w numerze wrześniowym (koniec zrzędzenia, wakacje jeszcze się nie zaczęły i nie wypada już teraz mówić o ich końcu).
Najważniejszym wydarzeniem nadchodzącego miesiąca będzie oczywiście Święto Miasta, najhuczniejsze w historii. Kogóż tam nie będzie! Od Maryli Rodowicz po Grubsona, od Kultu po Kaliber 44, od Kayah po Roxie Węgiel. Takiej plejady gwiazd na jednej imprezie w Tychach nigdy wcześniej nie było. A o tym, jak było kiedyś, opowiada na stronie 7 Wojciech Wieczorek – w naszym cyklu przypominającym, jak przez kilka ostatnich dekad rozwijała się w Tychach kultura.
Tegoroczne Święto Miasta będzie głównym punktem obchodów siedemdziesięciopięciolecia nadania Tychom praw miejskich. Ale niektóre uroczystości związane z tym jubileuszem mamy już za sobą. W Mediatece odbyło się reaktywowane po latach Tyskie Seminarium Majowe, edycja nowa im. Prof. Marka S. Szczepańskiego. I muszę przyznać, że choć idea piękna i trzymam kciuki, by była kontynuowana, to bardzo mocno dał się odczuć brak Profesora, jego charyzmy, intelektu i talentu oratorskiego. Na kolejną taką osobowość przyjdzie nam jeszcze poczekać. Zapewne długo.
Nieco w cieniu hucznych wydarzeń w czerwcu odbędzie się także Tyski Festiwal Performance, czyli coś dla osób, które preferują mniej oczywiste formy ekspresji artystycznej. Natomiast na sąsiedniej stronie można przeczytać o nowej teatralnej propozycji dla młodych widzów. Wszak czerwiec zaczynamy od Dnia Dziecka. Tak więc wszystkim, młodym i starszym życzymy mnóstwa kulturalnych wrażeń w czerwcu i bardzo udanych wakacji.
Sylwia Witman
W najnowszym numerze znajdziemy:
– zapowiedź spektaklu dla dzieci Historia pewnego przedmiotu w reż. Anny Białoń (Teatr Mały w Tychach),
– kilka słów od Macieja Gramatyki Prezydenta Miasta Tychy na temat Święta Miasta 2026,
– historia Dni Miasta Tychy okiem Wojciecha Wieczorka,
– artykuł na temat wystawy Czesława Gałużnego w Miejskiej Galerii Sztuki OBOK,
– zapowiedź kolejne odsłony cyklu Mozaiki Górnośląskiej,
– temat nowego podcastu na temat Tychów
oraz wiele innych ciekawych artykułów, a także jak zawsze bogate kalendarium wydarzeń!
Wydawca: Miejskie Centrum Kultury w Tychach, ul. Bohaterów Warszawy 26, 43-100 Tychy, tel. 32 438 20 61, e-mail: redakcja@mck.tychy.pl
Redaktor naczelna: Sylwia Witman, e-mail: ramykultury@kultura.tychy.pl
Zespół: Daria Gawrońska, Agnieszka Lakner, Małgorzata Król, Anna Mrówczyńska, Justyna Stolfik-Binda, Wojciech Wieczorek
Korekta: Agnieszka Tabor
Layout: Aleksandra Krupa i Bartek Witański Blank Studio, Marcin Kasperek KlarStudio
Skład i łamanie: Magdalena Dziedzic KlarStudio
Druk: Drukarnia AAPrint, Mikołów Nakład: 3000 egz.
Foto na okładce: Dagmara Szewczuk
Foto: D. Gawrońska
Miesięcznik znaleźć można we wszystkich instytucjach kultury, młodzieżowych domach kultury, klubach osiedlowych, urzędach, Gemini Park Tychy oraz wybranych restauracjach. Szczegółowa lista punktów dystrybucji znajduje się TUTAJ.
Poniżej prezentujemy również dotychczasowe wydania „Ram Kultury” w wersji online:
Ramy Kultury nr 54
Ramy Kultury nr 53
Ramy Kultury nr 52
Ramy Kultury nr 51
Ramy Kultury nr 50
Ramy Kultury nr 49
Ramy Kultury nr 48
Ramy Kultury nr 47
Ramy Kultury nr 46
Ramy Kultury nr 45
Ramy Kultury nr 44
Ramy Kultury nr 43
Ramy Kultury nr 42
Ramy Kultury nr 41
Ramy Kultury nr 40
Ramy Kultury nr 39
Ramy Kultury nr 38
Ramy Kultury nr 37
Ramy Kultury nr 36
Ramy Kultury nr 35
Ramy Kultury nr 34
Ramy Kultury nr 33
Ramy Kultury nr 32
Ramy Kultury nr 31
Ramy Kultury nr 30
Ramy Kultury nr 29
Ramy Kultury nr 28
Ramy Kultury nr 27
Ramy Kultury nr 26
Ramy Kultury nr 25
Ramy Kultury nr 24
Ramy Kultury nr 23
Ramy Kultury nr 22
Ramy Kultury nr 21
Ramy Kultury nr 20
Ramy Kultury nr 19
Ramy Kultury nr 18
Ramy Kultury nr 17
Ramy Kultury nr 16
Ramy Kultury nr 15
Ramy Kultury nr 14
Ramy Kultury nr 13
Ramy Kultury nr 12
Ramy Kultury nr 11
Ramy Kultury nr 10
Ramy Kultury nr 9
Ramy Kultury nr 8
Ramy Kultury nr 7
Ramy Kultury nr 6
Ramy Kultury nr 5
Ramy Kultury nr 4
Ramy Kultury nr 3
Ramy Kultury nr 2
Ramy Kultury nr 1
Muzyczne Wieczory nad Jeziorem 2026
Daria Gawrońska
W programie znalazły się koncerty artystów reprezentujących różnorodne gatunki muzyczne – od piosenki poetyckiej i folku, przez alternatywny rock i pop, aż po jazz, muzykę filmową i neoklasyczną. Kameralna atmosfera, zachody słońca nad jeziorem i wyjątkowe muzyczne spotkania sprawią, że wakacyjne wieczory w Paprocanach staną się idealną okazją do odpoczynku i kontaktu z kulturą.
Muzyczne Wieczory nad Jeziorem to propozycja dla wszystkich miłośników letnich koncertów i wyjątkowych muzycznych atmosfer. Koncerty będą okazją do poznania interesujących artystów, odpoczynku na świeżym powietrzu i wspólnego przeżywania muzyki w pięknej scenerii jeziora.
Harmonogram:
(zaczynamy zawsze o godz. 20.00)
3 lipca
Dom o zielonych progach – W górach jest wszystko, co kocham
Piosenka poetycka i turystyczna
Jagienka Klecha – wokal, wiolonczela
Grzegorz Różycki – pianino, chórki
Bartosz „Pelton” Zalewski – wokal, gitara
Wojciech Szymański – wokal, gitara
Kinga Kapczyńska – wokal
10 lipca
Meandry – Meandry na jeziorze
Rock alternatywny
Maciej Jaworowski – bas
Erdem Yıldız – perkusja, chórki
Dawid Lewandowski – gitara rytmiczna, chórki
Agata Nasiadka – wokal, pianino
17 lipca
Kasia Gacek-Duda i Królestwo Beskidu – Melodie Karpat. Szepty strun i cichy wiatr
Folk i muzyka tradycyjna
Marcin Sidor – skrzypce
Łukasz Juroszek – altówka węgierska
Martin Wałach – kontrabas
Katarzyna Gacek-Duda – instrumenty pasterskie, flet, skrzypce
24 lipca
Viśniewska – Ciałowanie
Alternatywny pop
Zuza Wiśniewska – wokal, ukulele barytonowe
Piter Pucułek – gitary
Łukasz Lech – syntezatory
Aleksander Przywara – perkusja
31 lipca
Sójki – Siostrzyce
Folk
Magdalena Podżorska
Jolanta Miłoń
Nadia Bryłka
Jessica Moskała
Maja Sikora
Anna Musioł – wokal
Julia Nowak – wokal, skrzypce
7 sierpnia
Czupia Tracha – Czupiór w plenerze
Alternatywny rock progresywny
Jakub Lange – gitara elektryczna, instrumenty klawiszowe, wokal
Michał Lange – perkusja, wokal
Mateusz Wyszkowski – gitara basowa, wokal
14 sierpnia
Hania Derej – Hope
Jazz, muzyka neoklasyczna i elektroniczna
Hania Derej – fortepian i instrumenty klawiszowe, kompozycje
21 sierpnia
Mariusz Orzełowski, Mateusz Prześlak, Oskar Radwański – Opowieści z gitarą
Gitara klasyczna
Mariusz Orzełowski – gitara
Mateusz Prześlak – gitara
Oskar Radwański – skrzypce
28 sierpnia
Agnieszka Pawełczyk i Henryk Jan Botor – Trzykropek
Muzyka filmowa i piosenka kabaretowa
Agnieszka Pawełczyk – wokal, skrzypce
Henryk Jan Botor – pianino
Wstęp na wszystkie koncerty jest bezpłatny. Do zobaczenia w Paprocanach!
Organizator: Miejskie Centrum Kultury w Tychach
Potańcówki na Paprach 2026 – taneczne lato nad Jeziorem Paprocańskim
Daria Gawrońska
Muzyka, taniec i wakacyjna atmosfera ponownie zagoszczą nad Jeziorem Paprocańskim. Każde spotkanie rozpocznie się o godz. 19.30 pokazem i minilekcją tańca prowadzoną przez instruktorów szkół i grup tanecznych. Od godz. 20.00 do 21.30 uczestnicy będą mogli wziąć udział w zabawie tanecznej z DJ-em – w tej roli niezastąpiony DJ Radla.
Tegoroczny program został przygotowany tak, by każdy mógł znaleźć coś dla siebie – od energetycznych rytmów latino, przez widowiskowy breaking, aż po rodzinny jazz w rytmie twista. Potańcówki na Paprach to propozycja dla wszystkich – zarówno dla osób, które tańczą od lat, jak i tych, którzy dopiero chcą spróbować swoich sił. Letnie wieczory nad Paprocanami to doskonała okazja do aktywnego spędzenia czasu, poznania różnych stylów tanecznych i wspólnej zabawy w wyjątkowej scenerii. Zapraszamy do udziału całe rodziny, grupy przyjaciół oraz wszystkich miłośników muzyki i tańca.
Program:
zawsze w godz. 20.00–21.30
20 czerwca
Amerykański jive
Szkoła Tańca Dance Don’t Wait
4 lipca
Latino: bachata
Szkoła Tańca Mohito
18 lipca
Breaking
Studio Tańca StageART
1 sierpnia
Brazylijska samba
Szkoła Tańca Dance Don’t Wait
15 sierpnia
Taniec balijski
Jasmani Bali & Thai Spa
29 sierpnia
Rodzinny jazz w rytmie twista
Akademia Tańca Move Arte
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny. Do zobaczenia na Paprach!
Partnerzy i współorganizatorzy: TDM, MCK, Dance Don’t Wait, Mohito, StageART, Yasmani, Move Arte, TZUK, PKM Tychy, Invenio.
XV Tyski Festiwal Performance // Edycja: TYCHY
Daria Gawrońska
XV Tyski Festiwal Performance odbędzie się pod hasłem „TYCHY” i będzie jubileuszowym spotkaniem sztuki akcji z miastem, które od 75 lat buduje swoją tożsamość pomiędzy urbanistycznym projektem a codziennym doświadczeniem mieszkańców. Tegoroczna edycja stanie się trzydniowym performatywnym mapowaniem Tychów – rozumianych nie jako zamknięta struktura, lecz żywy organizm tworzony przez relacje, pamięć i obecność.
Festiwal rozpocznie wystawa fotografii dokumentujących historię Tyskiego Festiwalu Performance z lat 2021–2025. W kolejnych dniach publiczność zobaczy działania artystów i artystek reprezentujących różnorodne strategie performansu – od intymnych działań opartych na pracy z ciałem i emocjami po projekty odnoszące się do wspólnoty, pamięci i społecznych napięć wpisanych w przestrzeń miasta.
Ważnym elementem programu będą także „Debiuty TFP”, otwierające festiwal na nowe głosy i młodych twórców. Jubileuszowa edycja podkreśli wspólnotowy i rozwojowy charakter wydarzenia, które od lat tworzy przestrzeń dialogu pomiędzy sztuką współczesną a mieszkańcami miasta.
Finałowy dzień połączy działania realizowane na żywo i online, pokazując współczesne miasto jako przestrzeń funkcjonującą jednocześnie w wymiarze realnym, cyfrowym i symbolicznym. Zwieńczeniem festiwalu będzie plenerowy pokaz Kina FreeLove w ogrodzie Miejskiego Centrum Kultury.
XV Tyski Festiwal Performance po raz kolejny pokaże Tychy jako miejsce spotkania sztuki, codzienności i wspólnego doświadczenia. Performance stanie się tu narzędziem uważnego przyglądania się temu, co chwilowe, kruche i jednocześnie fundamentalne dla budowania lokalnej wspólnoty.
Program:
edycja: TYCHY, 4–6 czerwca 2026 r.
Czwartek, 4 czerwca
Wielokran (pl. K.K. Baczyńskiego 2)
18.00–19.00 Wernisaż wystawy Tyski Festiwal Performance w latach 2021–2025
fotografie autorstwa Magdaleny Emki Boruckiej, Włodzimierza Chrzanowskiego, Oliwii Dopierały-Wiktor, Magdaleny Pytlarz i Patrycji Sikory
Miejskie Centrum Kultury w Tychach (ul. Bohaterów Warszawy 26)
19.30–20.00 performance Marcina Stachonia
20.00–20.30 performance Agnieszki Pawełczyk
20.30–21.00 performance Katarzyny Cieślik
21.00–21.30 performance Jakuba Maćkowiaka
21.30–22.00 performance Michała Ostaszewskiego
Piątek, 5 czerwca
Miejskie Centrum Kultury w Tychach (ul. Bohaterów Warszawy 26)
19.30–20.00 performance Agaty Cichy (Chyłek)
20.00–20.30 performance Agnieszki Łukaszewskiej
20.30–21.00 performance Włodzimierza Chrzanowskiego
21.00–21.30 debiuty TFP performance Piotra Józefa Adamczyka
21.30–22.00 debiuty TFP performance Agnieszki Seidel-Kożuch
Wielokran (pl. K.K. Baczyńskiego 2)
22.30–23.30 Wernisaż wystawy Jednej fotografii autorstwa Jacka Boczara
Sobota, 6 czerwca
On-line
12.00–19.30 performance Pauliny Koniarskiej i Macieja Dziaczki
Miejskie Centrum Kultury w Tychach (ul. Bohaterów Warszawy 26)
17.00–17.30 performance Aliny Bachary i Jana Roberta Skarbonia
17.30–18.00 debiuty TFP performance Doroty Sobek, Łukasza Korczyka, Michała Sosny
18.00–18.30 performance Dawida Kozaka i Grzegorza Porcza
18.30–19.00 performance Trio Character Ritual (Artur Janasik, Piotr Kumor, Jan Skarboń)
19.00–19.30 performance Pauliny Koniarskiej i Macieja Dziaczki (finał)
Ogród Miejskiego Centrum Kultury w Tychach (ul. Bohaterów Warszawy 26)
21.15–22.30 Kino FreeLove:
No to pa! (2025), reż. Bartosz Gaczyński
Rzeczy znalezione (2025), reż. Wiktoria Kwoka
Bloodline (2024), reż. Wojciech Węglarz
Organizator: Miejskie Centrum Kultury w Tychach
Dzień Dziecka w Tychach 2026
Daria Gawrońska
Świętowanie rozpocznie się 29 maja o godz. 21.00 w Parku Górniczym, gdzie odbędzie się plenerowy pokaz filmu „Tafiti” w reżyserii Niny Wels. To propozycja dla dzieci i rodziców, którzy lubią wspólne kino pod chmurką.
Dzień później, 30 maja o godz. 10.00, w Cielmicach zaplanowano gry i zabawy dla dzieci podczas rodzinnego festynu, który organizowany jest w ramach Budżetu Obywatelskiego. Tego samego dnia o godz. 11.00 odbędą się warsztaty „Co słychać w mieście? Czyste miasto” w ramach cyklu Aukso4Kids. Podczas zajęć uczestnicy stworzą instrumenty z materiałów z odzysku pod okiem Joanny „Asiminy” Bronisławskiej.
Wieczorem, 30 maja o godz. 21.00, na terenie zielonym Szkoły Podstawowej nr 1 odbędzie się kolejny plenerowy seans dla dzieci – pokaz filmu „Moon: Panda i ja” w reżyserii Gilles’a de Maistre’a.
Obchody zwieńczy 31 maja o godz. 16.00 premiera spektaklu „Historia pewnego przedmiotu” w reżyserii Anny Białoń przygotowana przez Teatr Mały w Tychach.
Tegoroczny program Dnia Dziecka w Tychach to okazja do wspólnego spędzenia czasu, zabawy i uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych przygotowanych specjalnie z myślą o najmłodszych mieszkańcach miasta.
Więcej informacji znajduje się w kalendarium po kliknięciu w nazwę danego wydarzenia.
Wydarzenia:
29 maja, godz. 21.00 „Tafiti” (2025), reż. Nina Wels, plenerowe kino dla dzieci w Parku Górniczym;
30 maja, godz. 10.00 Gry i zabawy dla dzieci w Cielmicach, festyn rodzinny w ramach Budżetu Obywatelskiego;
30 maja, godz. 11.00 Co słychać w mieście? Czyste miasto, warsztaty tworzenia instrumentów z odzysku w ramach cyklu Aukso4Kids, Prowadzenie: Joanna „Asimina” Bronisławska;
30 maja, godz. 21.00 „Moon: Panda i ja” (2025), reż. Gilles de Maistre, plenerowe kino dla dzieci na terenie zielonym Szkoły Podstawowej nr 1;
31 maja, godz. 16.00 „Historia pewnego przedmiotu”, reż. Anna Białoń, premiera spektaklu Teatru Małego w Tychach,
Dołącz do korowodu seniorów przed Śląską Biesiadą z TVS
Daria Gawrońska
W sobotę, 16 maja, przed rozpoczęciem Śląskiej Biesiady z TVS – Tyskiej Senioriady uczestnicy wydarzenia spotkają się w czterech punktach Tychów, by wspólnie przejść pod scenę w Miejskim Parku Solidarności i symbolicznie przypomnieć rok nadania miastu praw miejskich – 1951.
Każda z grup będzie niosła jedną z cyfr tworzących datę „1951”. Cyfry poniosą osoby urodzone właśnie w 1951 roku, a uczestnicy korowodu zostaną wyróżnieni kolorami nawiązującymi do barw miasta. Dodatkowym symbolem wydarzenia jest odległość od miejsc zbiórki do Urzędu Miasta – każda z tras liczy około 1951 metrów.
Grupy wyruszą z czterech punktów miasta:
- z placu K.K. Baczyńskiego – grupa z cyfrą „1” w kolorze granatowym,
- spod tężni – grupa z cyfrą „9” w kolorze żółtym,
- spod Browaru przy ul. Katowickiej – grupa z cyfrą „5” w kolorze niebieskim,
- spod Bramy Słońca na osiedlu U – grupa z cyfrą „1” w kolorze pomarańczowym.
Wszystkie cztery grupy spotkają się pod Urząd Miasta Tychy, skąd wspólny korowód z cyframi „1951” na czele przejdzie pod scenę Śląskiej Biesiady z TVS.
Zbiórka uczestników w poszczególnych punktach rozpocznie się 16 maja o godz. 14.00.
Do udziału organizatorzy zapraszają seniorów wraz z rodzinami. Korowód będzie okazją nie tylko do wspólnego świętowania jubileuszu miasta, ale także do integracji mieszkańców i podkreślenia roli seniorów w historii oraz współczesnym życiu Tychów.
Koordynacja korowodu: Tyska Rada Seniorów
Organizator Śląskiej Biesiady z TVS – Tyskiej Senioriady: Miejskie Centrum Kultury w TychachCały program Śląskiej Biesiady z TVS – Tyskiej Senioriady
Najczęściej zadawane pytania dotyczące wydarzeniaFoto: S. Kozyra
Jubileuszowy XX Konkurs im. J.E. Jurkowskiego: ruszył nabór zgłoszeń
Daria Gawrońska
Wydarzenie, które od dekad kreuje liderów światowych estrad, otworzyło listę zgłoszeń.
Tyski konkurs od lat cieszy się renomą jednego z najtrudniejszych i najbardziej prestiżowych zmagań muzycznych w Europie. Często porównywany do Konkursu Chopinowskiego, stanowi kluczowy etap w życiorysie artystycznym każdego wirtuoza. To tutaj swoje pierwsze wielkie sukcesy święcili tacy artyści jak Marcin Dylla, Jérémy Jouve czy Kyuhee Park.
– Jako jurorzy szukamy autentycznego artyzmu, który nas poruszy – zaznacza Marcin Dylla, przewodniczący Jury. Tegoroczna edycja jest szczególna nie tylko dla festiwalu, ale i dla miasta-gospodarza, gdyż zbiega się z 75-leciem nadania Tychom praw miejskich.
Tym, co wyróżnia Śląską Jesień Gitarową na tle innych festiwali, jest wyjątkowa struktura przesłuchań. Po preselekcjach on-line (Etap I), najlepsi muzycy przyjadą do Tychów, by zaprezentować się na żywo. Kulminacją zmagań jest widowiskowy finał, w którym artyści występują z towarzyszeniem legendarnej Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy AUKSO.
W programie finałowym uczestnicy zmierzą się z arcydziełami literatury gitarowej:
- Mario Castelnuovo-Tedesco – Koncert nr 1 D-dur op. 99
- Joaquín Rodrigo – Concierto de Aranjuez
Kluczowe informacje dla kandydatów:
- Zgłoszenia: wyłącznie on-line do 31 sierpnia 2026 r.
- Nagrody: Łączna pula wynosi 14 000 EURO (I nagroda: 8 000 EURO), a także nagrody rzeczowe i zaproszenia na koncerty w Polsce i za granicą.
- Dzikie Karty: Laureaci pierwszych miejsc konkursów w Krynicy-Zdroju oraz Olsztynie (2025) otrzymują prawo do udziału w II Etapie bez preselekcji.
- Wpisowe: 80 EURO.
Szczegółowy regulamin oraz formularz zgłoszeniowy (w języku polskim i angielskim) dostępne są na stronie: 👉 guitar.tychy.pl/konkurs
Harmonogram XX Konkursu:
- do 31.08.2026: Przyjmowanie zgłoszeń i nagrań wideo.
- 18.09.2026: Ogłoszenie listy zakwalifikowanych do II Etapu.
- 20-21.10.2026: Przesłuchania II Etapu w Tychach (na żywo).
- 24.10.2026: Wielki Finał, ogłoszenie wyników i Koncert Laureatów.
Nie przegap szansy na dołączenie do elity światowej gitary. Do zobaczenia w Tychach – mieście, gdzie muzyka spotyka się z historią!
Fot. A. Pławski
Biesiada Śląska z TVS. Tyska Senioriada
Daria Gawrońska
Wydarzenie kontynuować będzie dobrze znaną i lubianą przez mieszkańców formułę plenerowego koncertu, który łączy pokolenia i zachęca do wspólnego spędzania czasu przy muzyce na żywo. Będzie to przede wszystkim wielkie święto lokalnej społeczności – seniorów, rodzin, młodzieży i wszystkich mieszkańców, którzy chcą spędzić wspólnie czas.
Na muzycznej scenie wystąpią artyści znani ze śląskiej sceny szlagierowej. Podobnie jak w ubiegłym roku to tyscy seniorzy wskazali artystów, których chcą usłyszeć.
Na scenie pojawi się Damian Holecki – jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów śląskiej sceny szlagierowej, a także znany tyskiej publiczności z ubiegłorocznej edycji wydarzenia Duet Karo, którego taneczne brzmienia porywają do tańca. Publiczność usłyszy także Karolinę Trelę, jej sceniczna charyzma i nowoczesne podejście do muzyki szlagierowej przyciągają szerokie grono słuchaczy.
Finałem części koncertowej wydarzenia będzie występ zespołu Vox. Nie zabraknie doskonale wszystkim znanych hitów, takich jak Bananowy song, Rycz mała, rycz czy Szczęśliwej drogi już czas – utworów, które na stałe zapisały się w historii polskiej muzyki rozrywkowej.
Koncert poprowadzą znane widzom z anteny Telewizji TVS Nina Nocoń i Justyna Sosna.
Z myślą o wszystkich, którzy lubią taniec, po części koncertowej zaplanowano atrakcję specjalną – potańcówkę z DJ-em, podczas której nie zabraknie dobrze znanych i lubianych tanecznych hitów.
W programie tegorocznej Tyskiej Senioriady nie zabraknie elementów podkreślających obecność tyskich seniorów. O godzinie 16.00 zaplanowano podsumowanie Spartakiady, które poprzedzi wejście na teren wydarzenia korowodu studentów Tyskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Podobnie jak w ubiegłym roku część koncertową wydarzenia rozpocznie wspólny taniec polonez, który również poprowadzą tyscy seniorzy.
Tegoroczna edycja wydarzenia będzie miała wyjątkowy, jubileuszowy wymiar, wpisujący się w obchody siedemdziesięciopięciolecia nadania Tychom praw miejskich. Podczas wydarzenia nie zabraknie symbolicznych akcentów nawiązujących do tej wyjątkowej rocznicy.
Koncert zostanie zarejestrowany i jeszcze przed wakacjami wyemitowany na antenie Telewizji TVS.
Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny i nie wymaga zapisów. Rozpoczęcie części koncertowej zaplanowano na godzinę 16.30.
Daria Kroczek
TV Silesia
Zapoznaj się z FAQ: Śląska Biesiada z TVS – Tyska Senioriada
Fascynujący Śląsk
Daria Gawrońska
W przeddzień 10. edycji konkursu zapytaliśmy Marcina Melona, czy udało się osiągnąć zamierzony cel.
Jak dziś wygląda edukacja regionalna na Śląsku? Czy udało się ją „atrakcyjnie opakować”? Czy u uczestników i finalistów konkursu Silesia incognita widzi Pan fascynację tematem?
Tak, to jest najfajniejsze i motywuje nas do pracy. Z roku na rok coraz więcej drużyn odkrywa jakieś najbliższe im lokalne aspekty śląskości, o których potrafią opowiadać bez końca. Widać, że oni będą za kilka lat świadomymi gospodarzami swojej gminy i swojego regionu, nawet jeśli nie będą się tym zajmować zawodowo. Pytanie o kondycję ogólną edukacji regionalnej nie jest już tak oczywiste. Oczywiście, jest ona w zupełnie innym miejscu, niż była przed dekadą, choćby z uwagi na naturalną wymianę kadr nauczycieli-regionalistów. Ci młodsi patrzą na Śląsk inaczej, dziś nie słyszy się już o „gwarze” i coraz rzadziej regionalizm utożsamiany jest z folklorem. Natomiast problemy pozostają. Szkolne życie jest coraz szybsze i często na ten regionalizm brakuje czasu i miejsca. Ogromną szansą, którą straciliśmy, a raczej którą nam odebrano, byłoby nadanie językowi śląskiemu statusu języka regionalnego, co umożliwiłoby kompleksowe nauczanie, nie tylko tego języka, lecz również kultury i historii regionu.
Sam konkurs bardzo się rozwinął. Od początku w jego organizację angażowało się Muzeum Miejskie, więc poziom merytoryczny był i jest wysoki. Z czasem pojawił się patronat europosła Łukasza Kohuta i wyjazdy do Brukseli dla laureatów. Czy jubileuszowa edycja przyniesie jakieś nowości?
Wspomnijmy, że przed Łukaszem Kohutem naszym pierwszym patronem honorowym był nieodżałowany Marek Plura. Konkurs nigdy nie był łatwy, to właściwie jedyny zarzut, że zadania są trudne, ale z drugiej strony, jeśli szkoła rzetelnie podchodzi do nauczania o Śląsku, to uczniowie nie mają raczej z nimi problemów. Nowości będą, bo są zawsze, ale będzie także coś wyjątkowego z uwagi na dziesiąte urodziny. Czy będzie trudniej, czy łatwiej? Cóż, niektórzy z naszych ekspertów poszaleli z pytaniami, ale uczestników mogę uspokoić: dobra zabawa i przyjazna atmosfera są gwarantowane.
Śląskość wydaje się bardzo dobrze pasować do tego europejskiego kontekstu. Czy nie sądzi Pan, że o tożsamości regionalnej łatwiej czasem rozmawiać na szczeblu europejskim niż państwowym?
Dowodem na to może być słynny monodram Mianujōm mie Hanka, który bez problemu wystawiono w Parlamencie Europejskim, podczas gdy polski Sejm, jeszcze za czasów poprzednich rządów, wzbraniał się przed wystawieniem w nim tej sztuki. Ja bardzo bym chciał, byśmy wreszcie wyszli poza pojmowanie śląskości wyłącznie w odniesieniu do polskości. Bo niezależnie od tego, czy mówimy o śląskości jako elemencie tej polskości, czy, wręcz przeciwnie, jako jej zaprzeczeniu, cały czas obracamy się w tym samym zaklętym kręgu. A przecież Śląsk to kraina o tysiącletniej kulturze i historii, wyjątkowej w skali całej Europy, która, o czym przekonałem się wielokrotnie, fascynuje Europejczyków. To przepychanie się z Polską o to, czy należy nam się jej szacunek, jest strasznie męczące, chociaż niestety konieczne, bo to w Polsce płacimy nasze podatki i to jedyny kraj, który może dać nam prawo do kompleksowego zadbania o naszą tożsamość.
Ilu uczestników zgłosiło się do tej edycji, ilu zmierzy się w finale?
Tym razem w finale w szranki stanie dwadzieścia osiem dwuosobowych zespołów z całego Śląska. Tematyka prezentacji, które zapewniły im miejsce w finale, jest przeróżna, od klusek śląskich po twórczość Romana Kostrzewskiego.
Finał 10. edycji Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o Regionie Silesia incognita odbędzie się 16 maja w Tyskiej Galerii Sportu. W konkursie biorą udział dwuosobowe drużyny – uczniowie starszych klas szkół podstawowych (VI–VIII) z województwa śląskiego. Patronat honorowy nad konkursem objął Poseł do Parlamentu Europejskiego Łukasz Kohut. Po raz pierwszy konkurs odbywa się także pod patronatem Marszałka Województwa Śląskiego Wojciecha Saługi. W jury zasiądą: historyk Michał Dzióbek, reportażystka Dorota Brauntsch, historyczka sztuki Aleksandra Gorzelik, etnolożka Klaudia Roksela oraz dr Małgorzata Tkacz-Janik, badaczka kultury i dziedzictwa Śląska.
rozmawiała Sylwia Witman
Foto: A. Pławski





















