W naszym cyklu o tyskiej kulturze na przestrzeni 75 lat życia miasta – dzisiaj o miejscowych kinach.

Pierwsze tutejsze kino rozpoczęło działalność prawie sto lat temu, a więc długo przed uzyskaniem przez Tychy pełnych praw miejskich, ale już w czasie, gdy miało nadane prawa gminy miejskiej, czyli po 1 stycznia 1934 roku. Nie ma dokładnej daty pierwszego seansu w Halce (bo taka nazwa została zaakceptowana przez kinematograficzną zwierzchność; odrzucono wtedy pierwotny plan nazwania kina Helios), ale wiadomo, że miało to miejsce w drugiej połowie lat 30. ubiegłego wieku. Wtedy to dwaj pasjonaci kina, pochodzący z Kostuchny Józef Golenia i Żwakowianin Wojciech Jaworek, postanowili w budynku zbudowanym przy ul. Sienkiewicza realizować swoją pasję. Halka, ze swoimi kultowymi drewnianymi siedzeniami, które niemiłosiernie skrzypiały, przetrwała wojnę, kiedy funkcjonowała jako Lichtspielhaus Tichau i prezentowała najczęściej nazistowskie filmy propagandowe; zakończyła żywot dopiero po zmianach ustrojowych na przełomie lat 80. i 90.

Znacznie krócej działały kina powstałe już w pełnoprawnym mieście. W 1956 roku w tzw. miasteczku barakowym, zamieszkałym przez pracowników budujących nowe miasto, otwarto Kino Budowniczy na trzysta miejsc, które funkcjonowało do około połowy kolejnej dekady i zniknęło wraz z likwidacją miasteczka. Jeszcze krótsze życie (1957–1960) miało Kino Górnik, zlokalizowane na Placu Pstrowskiego (dziś Plac Świętej Anny) w domu kultury o tej samej nazwie. Seanse w Górniku mogło oglądać jednocześnie niespełna dwustu widzów.

Zmierzch kina na Osiedlu A z pewnością przyspieszył plan otwarcia nowoczesnego na tamte czasy kina na Placu Bieruta (obecnym Baczyńskiego). W 1961 roku pokazami Krzyżaków Aleksandra Forda rozpoczęła działalność Andromeda, siedmiuset miejscowa sala z balkonem, panoramicznym ekranem i pierwszym na Śląsku systemem nawiewu, spełniającym rolę współczesnej klimatyzacji.

Andromeda wyświetlała filmy do 2008 roku, a wielką zasługą prowadzącej kino przez wiele lat Ewy Sokołowskiej-Skorek było m.in. sprowadzenie do Tychów w latach 80. legendarnego przeglądu „Konfrontacje filmowe”, dzięki któremu Tyszanie jako nieliczni w regionie mieli możliwość zobaczyć najciekawsze filmy światowego repertuaru, znacznie wcześniej, niż pojawiały się w regularnej dystrybucji. Nic więc dziwnego, że przed kasą Andromedy ustawiały się ogromne kolejki, a kupno karnetu na całe Konfrontacje było powodem do dumy i towarem, za który u „koników” (osób nielegalnie handlujących biletami) trzeba było zapłacić z wielokrotną przebitką. Co roku stwierdzenie: „chodzę na Konfrontacje” było symbolem przynależności do kulturalnej elity.

Andromeda przegrała w konkurencji z kinem wielosalowym NoveKino, które w 2006 roku otwarto w kompleksie City Point przy Alei Jana Pawła II. Multipleksy miały silniejszą pozycję przetargową u dystrybutorów i szybciej dostawały filmowe premiery niż pojedyncze kina, nawet tak kultowe jak tyska Andromeda, miały także nowocześniejszy sprzęt projekcyjny i systemy nagłośnieniowe.

W latach 2013–2024 miejsce NovegoKina zajęło Multikino, które aktualnie (od 2022 roku) funkcjonuje w galerii Gemini Park. Ma elektrycznie rozkładane, wygodne fotele, jakże inne od tych drewnianych, na których oglądało się filmy w Halce…

Wojciech Wieczorek

Na zdjęciu hol Kina Andromeda ze schodami wejściowymi na balkon.
Foto: Zygmunt Kubski, zbiory Muzeum Miejskiego w Tychach, 1961 r.

W tyskiej przestrzeni miejskiej właśnie powstaje pierwsza od mniej więcej pół wieku nowa mozaika. Jej autorem jest Wojciech Łuka, który opowiedział nam o swoim dziele.

Ramy Kultury: Wykonywałeś wcześniej mozaiki? 

Wojciech Łuka: Nie takiego formatu. To piękna przygoda, bo to jest zupełnie jak malowanie obrazu. Płytki są jak ślady szerokiego pędzla, jest tu ten sam element improwizacji. Tylko że nie ma pędzla i farby, a jest szlifierka, płytki i klej. Każdemu twórcy polecam takie doświadczenie.

Jaki to będzie format? 

Ściana ma wymiary cztery i pół na trzy i pół metra. Nie jest to więc tak duży format, jakie tworzyli Franciszek Wyleżuch czy Janusz Włodarczyk [autorzy m.in. mozaik z budynku ZEG-u i Teatru Małego – SW], ale też niemała powierzchnia. Można sobie wyobrazić, jak wygląda wyklejanie takiej powierzchni z małych kawałeczków i przycinanie ich, każdego z osobna.

No i najważniejsze – gdzie znajduje się ta ściana? 

Pomysł wykonania mozaiki wyszedł ze strony inwestora, który wydzierżawił od miasta obiekt na Paprocanach, dawny tak zwany ośrodek. W tym niszczejącym budynku dawno temu działał lokal gastronomiczny, później budynek służył za pomieszczenia gospodarcze MOSiR-u, a teraz zyskuje nowe życie jako restauracja. Chociaż bryła się nie zmienia (założeniem inwestora jest, by zachować oryginalną architekturę), to w środku dzieje się rewolucja, bardzo gruntowna rewitalizacja. Budynek zyska przeszklony front z widokiem na park i jezioro, a jedna ze ścian w pobliżu wejścia głównego zostanie ozdobiona kolejną tyską mozaiką.

Mozaiką przedstawiającą kwiaty…

Dokładnie irysy. Restauracja także ma się nazywać Irys. Przedsiębiorca, który realizuje ten projekt, prowadzi już kilka restauracji w Tychach i na Śląsku. To właśnie on odtworzył i uruchomił Kryształową w Katowicach. Tak się składa, że on jest Tyszaninem i mocno utożsamia się z miastem. Postanowił odtworzyć świetność tego miejsca na Paprocanach i jednocześnie zrobić ukłon w stronę projektantów miasta, Hanny i Kazimierza Wejchertów. Jak wiadomo, profesor Wejchert był wielkim miłośnikiem i hodowcą irysów, wyhodował nawet własną odmianę. A po drugie, na Paprocanach podobno rosły kiedyś dzikie irysy.

Te irysy wróciły ostatnio do pamięci i świadomości Tyszan. I coraz częściej są wykorzystywane jako symbol. Chyba zaczynamy je lubić.

Temat irysów zaczęło już jakiś czas temu przypominać Muzeum Miejskie w Tychach. Była tam wystawa akwareli autorstwa Doroty Wejchert [córki projektantów Tychów – SW], przedstawiających właśnie irysy. Profesor Wejchert organizował w swoim ogrodzie słynne spotkania „irys show”, to były wydarzenia towarzyskie i kulturalne. Zresztą wiem od obecnych właścicieli dawnego domu Wejchertów, że te irysy wciąż tam kwitną. Więc to jest piękna historia, po którą warto sięgać. Poza tym irysy to piękne kwiaty, bardzo interesujące graficznie i malarsko. Ja też zacząłem je malować i tak powstał już cały cykl zatytułowany Tyskie irysy. Dlatego z radością przyjąłem propozycję realizacji tej mozaiki.

Czy ta mozaika to „przełożenie” jednego z twoich obrazów na większy format i inną technikę? 

Nie każdy obraz można przenieść na każdą powierzchnię. Oczywiście najpierw namalowałem obraz, który inwestor zaakceptował, ale potem musiałem go odpowiednio przeskalować i zrobić wariant „ugraficzniony”. Długo się zastanawiałam, czy ma być jeden kwiat, kilka, czy cały gąszcz. Ostatecznie stanęło na tym, że są dwa kwiaty, ale naprawdę kolosalne. Trzeba wziąć pod uwagę, że będą oglądane z pewnej odległości. Praca wystawiennicza, którą od kilku lat się zajmuję jako kurator Miejskiej Galerii Sztuki OBOK, uświadomiła mi znaczenie formatu dzieła w relacji z widzem.

Kiedy dzieło będzie gotowe? 

Teraz mam przerwę w pracy z powodu pogody, bo nawet najlepsze kleje przy dużym mrozie mogą zawodzić. Według mnie zostało jakieś cztery do pięciu dni klejenia, potem jeszcze fugi, czyszczenie i gotowe. Gdy tylko warunki pozwolą, finiszujemy. Otwarcie lokalu planowane jest na wiosnę.

Wspomniałeś, że to twoja pierwsza przygoda z tak dużą mozaiką, chociaż nie pierwsza z pracami wielkoformatowymi – bo mamy już w Tychach murale twojego autorstwa. Jak się pracuje na takiej powierzchni z płytkami zamiast pędzla? 

Są inne problemy, które ujawniły się już na etapie opracowania wariantu kolorystycznego. Okazało się, że mamy na rynku bardzo ograniczony zakres kolorystyczny płytek z palety pastelowej, na której mi zależało. A musiały to być płytki mrozoodporne i gresowe. Tylko jeden producent miał taką linię kolorystyczną. Płytki były dostępne na zamówienie, z długim czasem oczekiwania. Część trzeba było sprowadzać nawet z Czech. To trochę opóźniło nam start.

Przy samej realizacji oczywiście konsultowałem się ekipą budowlaną, która prowadzi remont budynku, i tutaj wielki ukłon w ich stronę. Bardzo mi pomogli, udzielili mi wielu praktycznych wskazówek. Bo to jest praca budowlana; cięcie płytek szlifierką, klejenie – oni znają to lepiej niż ja. Ale jest też ta część pracy twórczej, związanej z dużą dozą improwizacji. Nie da się tego dokładnie zaplanować, zaprogramować. Nie mam ponumerowanych płytek, które się przykleja według wzoru. Każdy element jest docinany na miejscu, specjalnie do konkretnego fragmentu. Często trzeba kilka razy z jednym kawałkiem wchodzić na drabinę, przymierzać, schodzić, przycinać, znowu wchodzić, przymierzać… Jeden z majstrów powiedział mi kiedyś: „jak dobrze (…), że ja nie muszę takich rzeczy robić”.

Ale jak powiedziałem, jest to piękna przygoda. A najpiękniejsze są interakcje, które się przy tym zdarzają. Ludzie podchodzą do ogrodzenia, komentują, pytają. Niektórych zapraszam, żeby podeszli bliżej, zrobili sobie zdjęcia. Czasem też pozyskuję w nich współwykonawców, pozwalając przykleić odpowiedni kawałek. To dopiero jest zabawa. Wydaje mi się, że ta mozaika to jest coś, co zostanie na długo i w tym miejscu, i w tych ludziach. Oni będą pamiętać te spotkania, będą utożsamiać się z tym miejscem. To będzie także ich.

Te interakcje to chyba dowód na to, że sztuka w przestrzeni miejskiej jest potrzebna. Skoro przyciąga, budzi zaciekawienie i prowokuje do reakcji… 

Zdecydowanie uważam, że sztuka powinna być jeszcze częściej dedykowana przestrzeni miejskiej. To wspaniale, kiedy dzieło jest dostępne bez żadnych ograniczeń, a ludzie reagują i swobodnie je interpretują. Takie dzieło zawsze jest elementem wzbogacającym przestrzeń publiczną. I to nie tylko o walory wizualne. W przypadku mozaik uważam, że to element, który warto byłoby rozwijać, bo one wyróżniają Tychy. Mamy tu zachowane świetne mozaiki modernistyczne, które są czymś unikalnym. Wiele niestety straciliśmy, zostały skute przy remontach budynków. Ale mogłoby powstawać nowe. To może być coś, z czego Tychy będą znane. Wiele miast ma murale, nie wygramy pod tym względem z Łodzią czy Lizboną. Ale mozaiki? Kto może się nimi pochwalić?

Oczywiście kluczowa jest tutaj świadomość inwestora, bo wykonanie muralu jest znacznie tańsze. Ale uważam, że to jest szansa na nasz unikalny, piękny wyróżnik. Tychy przez lata miały problem ze swoją tożsamością. Od lat 50. to był zlepek: ogromna liczba przyjezdnych, którzy tu się osiedlili, i „rdzenni” Tyszanie, mieszkający tu od pokoleń. Moja żona Magda nazwała kiedyś Tychy mozaikowym miastem właśnie w tym kontekście. Właśnie to nas charakteryzuje. Jesteśmy zlepkiem wielu małych kawałeczków, które z czasem zaczęły tworzyć pewną całość. Razem tworzymy to jedno wielkie dzieło, które się nazywa Tychami. A teraz jest dobra okazja, żeby się tej mozaice bliżej przyjrzeć, bo świętujemy w tym roku siedemdziesiąt pięć lat miasta.

Chciałabym trochę zmienić temat i zapytać cię jako kuratora Miejskiej Galerii Sztuki OBOK o plany wystawiennicze na ten rok. Może będzie coś związanego z tym siedemdziesięciopięcioleciem? 

Przede wszystkim galeria zostanie wzbogacona o dodatkową powierzchnię, którą nazwiemy „Obok OBOK”. Bardzo mi na tym zależało. W naszej głównej przestrzeni można w ciągu roku zrobić maksymalnie dziesięć wystaw, i to przy założeniu, że będą bardzo krótkie (biorąc pod uwagę przerwy na demontaż i montaż). Często miałem wrażenie, że te wystawy nie zostały odpowiednio przez publiczność skonsumowane. Chcę trochę zmienić to podejście, wydłużyć czas trwania wystaw i organizować ich siedem lub osiem w roku. Pierwszym takim przykładem jest obecna wystawa Mizogin Piotra Naliwajki, która trwa od stycznia aż do 6 marca. Ale powstanie druga przestrzeń w sali obok, w której będziemy mogli prezentować jakieś mniejsze zbiory czy mniejsze formy. Ta przestrzeń jest już właściwie gotowa.

Jeśli chodzi o plany wystawiennicze, to jak zwykle staram się, żeby była różnorodność. Ale też zawsze staram się zaprezentować twórców związanych z Tychami. W roku jubileuszu siedemdziesięciopięciolecia miasta warto zdać sobie sprawę z tego, jak liczne jest tyskie środowisko artystów związanych ze sztukami wizualnymi. Twórców profesjonalnych jest grubo ponad setka, a dodatkowo około trzysta do czterystu osób zajmujących się tworzeniem półprofesjonalnie bądź amatorsko. To ogromna rzesza kilkuset osób, a galeria jest tym miejscem, które ogniskuje to środowisko. Uważam, że to jest nasza misja.

Oczywiście nie każda wystawa gromadzi tak rekordową liczbę widzów, jak ta zbiorcza, jubileuszowa, którą zorganizowaliśmy w 2024 roku z okazji trzydziestolecia galerii. Chciałbym powtórzyć taką zbiorową wystawę, bo takie wydarzenia budzą ogromne emocje i scalają nasze tyskie środowisko twórcze. Być może uda się zorganizować taką wystawę na koniec obchodów siedemdziesięciopięciolecia miasta, na początku przyszłego roku.

Życzę ziszczenia wszystkich planów. Dziękuję za spotkanie i rozmowę. 

rozmawiała Sylwia Witman

Foto: Agnieszka Seidel-Kożuch

To wyjątkowa okazja, aby zaprezentować swoją twórczość na festiwalu o ogólnopolskiej i międzynarodowej randze oraz wystąpić u boku doświadczonych artystów sceny szantowej.

Do konkursu mogą zgłaszać się:
– soliści i solistki,
– zespoły muzyczne, wykonujące muzykę żeglarską, której charakter wpisuje się w ideę festiwalu.

Konkurs ma formułę jednoetapową i odbywa się online.

Laureat konkursu otrzyma płatny koncert podczas festiwalu Port Pieśni Pracy 2026, wynagrodzenie: 4000 zł brutto, zaproszenie na Festiwal Piosenki Żeglarskiej Charzykowy 2027 i nominację do przeglądu konkursowego Shanties 2027.

Ważne daty:
do 14 maja 2026 r. – nadsyłanie zgłoszeń
do 27 maja 2026 r. – ocena zgłoszeń przez komisję konkursową
do 29 maja 2026 r. – ogłoszenie wyników i kontakt z Laureatem
22 lub 23 sierpnia 2026 r. – koncert podczas festiwalu Port Pieśni Pracy 2026 w Tychach

Jak się zgłosić?
Zgłoszenia należy przesłać mailowo na adres: szanty@mck.tychy.pl (w tytule: „Konkurs Port Pieśni Pracy 2026 – [nazwa wykonawcy]”)

Do zgłoszenia należy dołączyć:
– linki do minimum 3 utworów (YouTube), w tym: 2 dowolne, 1 nagrany na żywo (łączny czas nagrań: maks. 20 minut);
– wypełnioną kartę zgłoszenia (plik doc lub pdf – bez skanów i zdjęć),
– rider techniczny,
– materiały promocyjne: krótka informacja medialna, zapowiedź konferansjerska (do 5 zdań), 2 kolorowe zdjęcia (pionowe i poziome) z podpisem autora, linki do oficjalnych mediów społecznościowych.

Komisja konkursowa oceniać będzie m.in.:
– nawiązanie do tradycji muzyki szantowej,
– wartość muzyczną i tekstową,
– dobór repertuaru,
– oryginalność i autentyczność prezentacji,
– osobowość sceniczną i wyraz artystyczny.

Spróbuj swoich sił i pokaż swoją muzykę szerokiej publiczności! Konkurs Port Pieśni Pracy 2026 to niepowtarzalna szansa na występ na prestiżowym festiwalu szantowym, obok uznanych artystów sceny żeglarskiej. Zagraj koncert, zdobądź kolejne festiwalowe zaproszenia i daj się usłyszeć – morze możliwości czeka właśnie na Ciebie!

Karta zgłoszenia oraz regulamin dostępne są na poniżej:
2026 Port Pieśni Pracy – regulamin Przeglądu Konkursowego
Załącznik nr 1 Karta zgłoszenia uczestnika Port Pieśni Pracy – Prrzegląd Konkursowy
Załącznik nr 2 Zgoda przedstawiciela ustawowego Port Pieśni Pracy – Przegląd Konkursowy

Organizator: Miejskie Centrum Kultury w Tychach

Nowa formuła – ta sama misja

W tym roku wprowadzamy istotną zmianę organizacyjną. Zgodnie z nową koncepcją, wydarzenie przyjmuje formę biennale. Ta zmiana pozwoli na jeszcze głębszą refleksję nad tematyką konkursu, lepsze przygotowanie prac oraz szerszą prezentację dorobku młodych artystów.

• Lata parzyste (rok 2026): lata poświęcone edukacji i doskonaleniu warsztatu.
• Lata nieparzyste (rok 2027): rok konkursowy (przyjmowanie prac, wystawa pokonkursowa, wręczenie nagród).

WARSZTATY I SEMINARIA DLA NAUCZYCIELI

W latach, w których nie jest ogłaszany nabór prac konkursowych, organizatorzy zapraszają nauczycieli oraz instruktorów plastyki do udziału w specjalistycznym programie wsparcia merytorycznego, który odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście (MCEAH) w Oświęcimiu.

Seminaria i warsztaty będą poświęcone metodyce nauczania o historii KL Auschwitz-Birkenau i Holokauście. Celem spotkań będzie dostarczenie pedagogom narzędzi do pracy z młodzieżą nad tą trudną tematyką, tak aby proces twórczy był poprzedzony rzetelną refleksją historyczną i etyczną.

PROGRAM I INFORMACJE DOTYCZĄCE SEMINARIUM DLA NAUCZYCIELI, ODBYWAJĄCEGO SIĘ W BIEŻĄCYM ROKU (2-4 marca 2026 r.)

„Sztuka pamięci”

Zapraszamy do zapoznania się z programem seminarium.

O udziale w Seminarium decydować będzie spełnienie kryterium formalnego oraz kolejność nadsyłanych zgłoszeń. Liczba miejsc jest ograniczona. Do udziału w Seminarium zaprosimy łącznie 24 nauczycieli i nauczycielek. Seminarium ma unikatowy charakter, skupia się szczególnie na problematyce SZTUKI W KL AUSCHWITZ – do tej pory ta tematyka nie była tematem osobnego, dedykowanego seminarium.

Zapisy: chęć udziału należy zgłosić mailowo, na adres: wydarzenia.mdk1@oswiata.tychy.pl

Wypełniając załączony formularz. Po otrzymaniu zwrotnego potwierdzenia rezerwacji miejsca w seminarium, uczestnik zobowiązany jest do samodzielnego kontaktu z Hostelem w celu dopełnienia formalności i uiszczenia opłaty za nocleg (Organizator prześle listę osób chętnych na nocleg do Hostelu).

Na zgłoszenia czekamy do czwartku, 12 lutego 2026 r. (włącznie)
Po tym terminie ze względów organizacyjnych nie będzie możliwości przyjęcia zgłoszenia.

Koszty: udział w Seminarium jest bezpłatny, pokrywają Państwo jedynie koszt noclegu i wyżywienia. Organizator pokrywa koszt zajęć prowadzonych przez ekspertów z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, zwiedzania Muzeum z przewodnikiem oraz przerwy kawowe.

Nocleg: koszt za miejsce w Hostelu przy Muzeum wynosi 100 zł za dobę za osobę w pokoju dwuosobowym lub 200 zł za dobę za pokój jednoosobowy. Cena nie zawiera kosztu śniadania. Koszt dojazdu pozostaje po stronie uczestnika wydarzenia.

Formularz zgłoszeniowy
Informator Hostelu

POBYTY STUDYJNE DLA MŁODZIEŻY

Oprócz seminariów dedykowanych kadrze pedagogicznej, przewidujemy organizację jednodniowych pobytów studyjnych na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Pobyty studyjne skierowane będą do młodzieży deklarującej chęć udziału w bieżącej edycji konkursu. Ich celem będzie merytoryczne wprowadzenie w tematykę funkcjonowania obozu Auschwitz oraz pomoc w głębszym zrozumieniu kontekstu historycznego niezbędnego do przygotowania prac konkursowych.
Ze względu na stopień trudności oraz emocjonalny charakter poruszanej tematyki, sugerowany wiek uczestników pobytu studyjnego to minimum 13 lat.
Pobyty studyjne zostaną zrealizowane w terminie wrzesień–październik 2026 r.
Szczegółowy harmonogram oraz zasady zgłoszeń grup zostaną opublikowane w osobnym komunikacie na stronie organizatora.

CEL WPROWADZONYCH ZMIAN

Nowa formuła ma na celu budowanie trwałej relacji między edukacją historyczną, a wyrazem artystycznym. Wierzymy, że wsparcie instruktorów poprzez warsztaty w MCEAH przełoży się na jeszcze wyższy poziom wrażliwości i dojrzałości prac nadsyłanych przez uczestników w kolejnych edycjach biennale.

UWAGA!

Ze względu na zmianę formuły na biennale, prosimy o uważne zapoznanie się z aktualnym regulaminem konkursu.

W ofercie znajdują się m.in. warsztaty edukacyjne i artystyczne, bal karnawałowy, spektakl teatralny, wydarzenia sportowe oraz zajęcia inspirowane historią i kulturą miasta.

Propozycje zostały zaplanowane tak, aby łączyć dobrą zabawę z nauką i rozwijaniem zainteresowań, a także sprzyjać wspólnemu, aktywnemu spędzaniu czasu podczas zimowej przerwy od szkoły. Wydarzenia odbywają się w różnych częściach miasta, co sprzyja ich dostępności.

Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem poniżej i do klikania w poszczególne wydarzenia, by zaznajomić się ze wszystkimi szczegółami!

14 lutego
10.00 – „Maluchem” przez świat! – warsztaty rodzinne towarzyszące wystawie; Muzeum Miejskie w Tychach, prowadzenie: Julia Osińska; zapisy: 887 450 212 (także SMS-em), j.osinska@muzeum.tychy.pl.

17 lutego
17.00 – Bal karnawałowy dla dzieci w Klubie Wilkowyje MCK – bal przebierańców; zapisy (od 3 lutego od godz. 12.00): 691 770 344, klub@mck.tychy.pl.

19 lutego
17.00 – Zimowe łapacze snów – warsztaty; Klub Wilkowyje MCK; prowadzenie: Marta Kasprzyk; zapisy (od 5 lutego od godz. 12.00): 691 770 344, klub@mck.tychy.pl.

20 lutego
11.00 – Telefony w dłoń! – test o Zimowych Igrzyskach Olimpijskich dla dzieci i młodzieży w wieku 9–14 lat; Tyska Galeria Sportu; prowadzenie: Kamil Hajduk i Borys Kymona; zapisy: 515 717 430 (także SMSem), k.hajduk@tgs.tychy.pl.

21 lutego
11.00 – Otwarty Turniej Szachowy w Wilkowyjach; prowadzenie i sędziowanie: Kazimierz Stryjski; Zapisy w dniu turnieju u sędziego.

24 lutego
17.00 – Zimowe łapacze snów – warsztaty; Klub Wilkowyje MCK; prowadzenie: Marta Kasprzyk; zapisy (od 10 lutego od godz. 12.00): 691 770 344, klub@mck.tychy.pl.

25 lutego
11.00 – Stwórz swój hokejowy kask! – warsztaty dla najmłodszych; Tyska Galeria Sportu; prowadzenie: Kamil Hajduk i Borys Kymona; zapisy: 515 717 430 (także SMSem), k.hajduk@tgs.tychy.pl.

26 lutego
18.00 – „Pan Antenka i Srebrny Kubraczek” – spektakl Teatr Trip dla dzieci, Katowice; zapisy (od 12 lutego, godz. 12.00): 691 770 344, klub@mck.tychy.pl.

27 lutego
17.00 – Ferie z bebokami – warsztaty rodzinne; Muzeum Miejskie w Tychach, prowadzenie: Julia Osińska; zapisy: 887 450 212 (także SMS-em), j.osinska@muzeum.tychy.pl.

28 lutego
17.00 – „Pracuj z nami, ucz się u nas, baw się z nami!” – Fabryka Samochodów Małolitrażowych Zakład nr 2 w Tychach; Muzeum Miejskie w Tychach; prowadzenie: Julia Osińska; zapisy: 887 450 212 (także SMS-em), j.osinska@muzeum.tychy.pl.

Zapraszamy do składania wniosków obejmujących organizację imprez kulturalnych oraz prowadzenie innych działań w obszarze kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji.
W konkursie mogą brać udział organizacje pozarządowe oraz podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności w obszarze zgodnym z zakresem, na jaki składają ofertę.

Szczegóły dotyczące naboru: mcktychy.bip.gov.pl/konkursy

Termin zgłoszeń mija 20 lutego 2026 r.

Miasto Tychy przez cały rok świętuje jubileusz siedmedziesięciopięciolecia i w bieżącym wydaniu „nie brakuje tekstów zbudowanych wokół tego wątku. Ale także i my świętujemy skromny jubileusz. Oto oddajemy w Państwa ręce pięćdziesiąty numer naszego miesięcznika.

Te pięćdziesiąt miesięcy (a nawet więcej, bo w latach 2024 i 2025 ukazywało się po dziesięć numerów) minęło nam jak z bicza strzelił. Oczywiście w porównaniu z innymi projektami kulturalnymi w Tychach ta nasza pięćdziesiąta miesięcznica to wciąż pikuś.

Przyjrzyjmy się więc dłuższym inicjatywom. Bez wątpienia kończy się pewna epoka w trzydziestopięcioletniej historii festiwalu Tyskie Wieczory Kolędowe. O ile pierwsze dwie dekady były czasem Janusza Muszyńskiego, o tyle ostatnich dwanaście lat było czasem Henryka Jana Botora. Publiczność pokochała tyskiego wirtuoza organów i mistrza aranżacji w roli dyrektora artystycznego. Podczas ostatniego finału Henryk Jan Botor symbolicznie przekazał pałeczkę Tomaszowi Giedwiłło, muzykowi także od lat związanemu z Wieczorami. Festiwal wkracza w nową epokę.

Pięknego jubileuszu można też pogratulować Stowarzyszeniu Twórców Kultury. Ta niewielka grupa, skupiająca osoby zajmujące się sztuką amatorsko i półprofesjonalnie, od czterdziestu lat organizuje plenery i wystawy, dają się zauważyć w przestrzeni miasta. Współtworzą tyskie środowisko artystyczne, które – jak szacuje Wojciech Łuka w wywiadzie na stronach 4 i 5 – liczy grubo ponad pół tysiąca osób, jeśli brać pod uwagę same tylko sztuki wizualne.

Jeśli chodzi o rocznice, w tekście na stronie 6 Wojciech Wieczorek przypomina, że już osiemnaście lat temu pożegnaliśmy Kino Andromeda z jego przepięknymi wnętrzami i kultową dla wielu tyszan atmosferą. A może ktoś pamięta jeszcze skrzypiące fotele w Kinie Halka?

Dla lubiących sentymenty i nostalgię (a przede wszystkim znakomite wykonania) mamy muzyczną propozycję; koncert walentynkowy, w którym Warszawska Orkiestra Sentymentalna wraz z Orkiestrą AUKSO zaprezentują piosenki z repertuaru przedwojennej Warszawy. Tego nie można przegapić.

Sylwia Witman

Wydawca: Miejskie Centrum Kultury w Tychach, ul. Bohaterów Warszawy 26, 43-100 Tychy, tel. 32 438 20 61, e-mail: redakcja@mck.tychy.pl
Redaktor naczelna: Sylwia Witman, e-mail: ramykultury@kultura.tychy.pl
Zespół: Daria Gawrońska, Agnieszka Lakner, Małgorzata Król, Anna Mrówczyńska, Justyna Stolfik-Binda, Wojciech Wieczorek
Korekta: Agnieszka Tabor
Layout: Aleksandra Krupa i Bartek Witański Blank Studio, Marcin Kasperek KlarStudio
Skład i łamanie: Magdalena Dziedzic KlarStudio
Druk: Drukarnia AAPrint, Mikołów Nakład: 3000 egz.
Foto na okładce: Włodzimierz Chrzanowski

Ramy Kultury nr 50
Ramy Kultury nr 49
Ramy Kultury nr 48
Ramy Kultury nr 47
Ramy Kultury nr 46
Ramy Kultury nr 45
Ramy Kultury nr 44
Ramy Kultury nr 43
Ramy Kultury nr 42
Ramy Kultury nr 41
Ramy Kultury nr 40
Ramy Kultury nr 39
Ramy Kultury nr 38
Ramy Kultury nr 37
Ramy Kultury nr 36
Ramy Kultury nr 35
Ramy Kultury nr 34
Ramy Kultury nr 33
Ramy Kultury nr 32
Ramy Kultury nr 31
Ramy Kultury nr 30
Ramy Kultury nr 29
Ramy Kultury nr 28
Ramy Kultury nr 27
Ramy Kultury nr 26
Ramy Kultury nr 25
Ramy Kultury nr 24
Ramy Kultury nr 23
Ramy Kultury nr 22
Ramy Kultury nr 21
Ramy Kultury nr 20
Ramy Kultury nr 19
Ramy Kultury nr 18
Ramy Kultury nr 17
Ramy Kultury nr 16
Ramy Kultury nr 15
Ramy Kultury nr 14
Ramy Kultury nr 13
Ramy Kultury nr 12
Ramy Kultury nr 11
Ramy Kultury nr 10
Ramy Kultury nr 9
Ramy Kultury nr 8
Ramy Kultury nr 7
Ramy Kultury nr 6
Ramy Kultury nr 5
Ramy Kultury nr 4
Ramy Kultury nr 3
Ramy Kultury nr 2
Ramy Kultury nr 1

Do 12 lutego 2026 r. trwa nabór projektów do 13. edycji Budżetu Obywatelskiego Miasta Tychy na rok 2027. Do udziału zaproszeni są wszyscy mieszkańcy Tychów, którzy mogą zgłaszać swoje propozycje w dwóch kategoriach: rejonowej oraz ogólnomiejskiej.

Zgłaszane projekty mogą dotyczyć m.in. infrastruktury miejskiej, zieleni, sportu, rekreacji, a także działań społecznych i kulturalnych. Formularz zgłoszeniowy oraz szczegółowe informacje dotyczące zasad Budżetu Obywatelskiego dostępne są na stronie internetowej razemtychy.pl.

Zachęcamy do zapoznania się z zasadami oraz do aktywnego udziału w kolejnej edycji Budżetu Obywatelskiego.

W przypadku pytań prosimy o kontakt telefoniczny pod numerami: 32 776 34 55 lub 32 776 34 59.

Miejskie Centrum Kultury w Tychach z radością ogłasza rozpoczęcie dwunastej edycji Tyskiego Banku Kultury – programu wspierającego lokalnych artystów i animujących życie kulturalne naszego miasta. Celem projektu niezmiennie pozostaje rozwój twórczości mieszkańców oraz promocja kultury, która powstaje właśnie tutaj w Tychach.

Zrealizuj swoją wizję!

Dzięki TBK każdy artysta, animator czy pasjonat kultury może zrealizować premierowy projekt artystyczny. Nie narzucamy formy – liczy się Twój pomysł. Może to być:
• koncert lub spektakl,
• wystawa,
• publikacja książki lub albumu,
• film lub inna forma wyrazu.

W zamian oferujemy kompleksowe wsparcie: finansowe, promocyjne oraz organizacyjne, by pomóc w pełnym urzeczywistnieniu Twojej wizji.
Twoja kolej na sukces
W poprzednich edycjach TBK powstały dziesiątki inspirujących inicjatyw, które udowodniły, jak wiele artystycznej energii drzemie w naszym mieście. Liczymy, że także w tym roku nie zabraknie odwagi, pomysłowości i pasji wśród twórców.

Nie czekaj – to właśnie twój moment!

Zgłoś się do Tyskiego Banku Kultury 2026, otwórz drzwi swojej kreatywności i pokaż światu, co potrafisz. Jeśli potrzebujesz konsultacji lub chcesz dowiedzieć się więcej o zasadach udziału – jesteśmy do Twojej dyspozycji.
Kontakt:
Mateusz Poszwa – koordynator TBK
e-mail: mateusz.poszwa@mck.tychy.pl
tel. 32 438 20 62

Organizator: Miejskie Centrum Kultury w Tychach

Dokumenty do pobrania:
Regulamin TBK XII 2026
Załącznik nr 1 Wniosek na organizację projektu kulturalnego 2026 DO EDYCJI
Załącznik nr 1 Wniosek na organizację projektu kulturalnego 2026
Załącznik nr 2 Zgoda przedstawiciela 2026 DO EDYCJI
Załącznik nr 2 Zgoda przedstawiciela 2026
Załącznik nr 3 Karta oceny formalnej 2026
Załącznik nr 4 Karta oceny merytorycznej 2026