Tegoroczna odsłona wydarzenia w Tychach koncentruje się wokół tego, co w mieście najcenniejsze – przyrody, lokalnych historii oraz niepowtarzalnej atmosfery miejsc związanych z kulturą i muzyką. Uczestnicy będą mogli wziąć udział w bezpłatnych wycieczkach i spacerach przygotowanych w ramach projektu Kierunek GZM.

Tychy od lat uchodzą za jedno z najbardziej zielonych miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Rozległe tereny leśne, Jezioro Paprocańskie, liczne ścieżki rowerowe oraz starannie zaprojektowane przestrzenie rekreacyjne sprawiają, że miasto jest idealnym miejscem na krótkie, weekendowe wyprawy. Nie bez powodu Paprocany są jednym z najchętniej odwiedzanych terenów wypoczynkowych w regionie.

W programie tegorocznych mikrowypraw znalazły się wydarzenia pozwalające spojrzeć na Tychy z różnych perspektyw. Miłośnicy natury będą mogli odkrywać uroki okolic Jeziora Paprocańskiego podczas spotkań poświęconych lokalnej przyrodzie. Na rodziny z dziećmi czeka leśna wyprawa inspirowana śląskimi legendami i postacią Leszego – tajemniczego opiekuna lasu. Nie zabraknie także propozycji dla fanów muzyki – uczestnicy będą mogli wyruszyć w wyjątkową podróż śladami Ryśka Riedla i historii tyskiego bluesa.

Program w Tychach:
27 czerwca, sobota
„Spotkanie z naturą – Paprocany o wschodzie i zachodzie” – fantastyczna okazja, by zobaczyć Jezioro Paprocańskie w najbardziej niezwykłej odsłonie.
„Rodzinna leśna wyprawa w poszukiwaniu Leszego” – pełna zagadek i przygód gra terenowa inspirowana słowiańskimi legendami.

Mikrowyprawy GZM pokazują, że nie trzeba wyjeżdżać daleko, by przeżyć coś wyjątkowego. Wystarczy kilka godzin, wygodne buty i odrobina ciekawości. To propozycja zarówno dla mieszkańców Tychów, jak i osób z innych miast Metropolii, które chcą lepiej poznać jedno z najciekawszych miejsc regionu.

To także doskonała okazja, by spojrzeć na miasto nie jak na codzienną trasę do pracy czy szkoły, lecz jak na miejsce pełne ciekawych opowieści i nieoczywistych atrakcji. Niezależnie od wieku każdy znajdzie tu coś dla siebie – od spokojnych spacerów po aktywne rodzinne przygody.

Dołącz do Mikrowypraw GZM i przekonaj się, że najciekawsze podróże często zaczynają się najbliżej domu.

UWAGA:
Wydarzenia organizowane w ramach festiwalu Kierunek GZM są bezpłatne, jednak na wszystkie obowiązują wcześniejsze zapisy. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego o udziale decyduje kolejność zgłoszeń. Rezerwacji można dokonywać mailowo pod adresem: kierunekgzm@umtychy.pl. Skrzynka obsługiwana jest w godzinach pracy Urzędu Miasta Tychy: od poniedziałku do środy w godz. 7.30–15.30, w czwartek 7.30–17.30 oraz w piątek 7.30–13.30.

We wtorek, 6 stycznia 2026 roku, mieszkańcy Tychów ponownie spotkają się na barwnym Orszaku Trzech Króli, który już od lat wpisuje się w lokalne obchody Święta Objawienia Pańskiego. Wydarzenie odbędzie się tradycyjnie w Starych Tychach – barwny, rodzinny korowód wyruszy ok. godz. 12:45 z Rynku, od strony bazyliki mniejszej pw. św. Marii Magdaleny. To okazja do wspólnego świętowania, modlitwy i kolędowania na świeżym powietrzu.

Orszak 2026 odbywa się pod hasłem „Nadzieją się cieszą!” – zaczerpniętym z drugiej zwrotki kolędy „Mędrcy świata, Monarchowie”. Nawiązuje ono do postawy Trzech Króli, którzy pomimo przeciwności i niepewności nie zrezygnowali z drogi do Betlejem, niosąc dary i radość z narodzenia Jezusa. Hasło ma inspirować uczestników do wspólnego przeżywania nadziei – także w codziennym życiu.

Podczas orszaku Tyszan czekają m.in.: barwny przemarsz ulicami miasta z Trzema Królami i ich orszakiem, inscenizacje jasełkowe odgrywane przez lokalne grupy teatralne i muzyczne, wspólne kolędowanie oraz śpiew pieśni bożonarodzeniowych, spotkania z postaciami biblijnymi i przedstawienia scen biblijnych w przestrzeni miejskiej. Udział jest bezpłatny i otwarty dla wszystkich – szczególnie zachęca się całe rodziny, dzieci i młodzież do udziału i wspólnego tworzenia świątecznej atmosfery.

Orszak w Tychach jest organizowany przez parafię pw. św. Marii Magdaleny we współpracy z Miejskim Centrum Kultury w Tychach oraz innymi lokalnymi wspólnotami. Wydarzenie odbywa się przy wsparciu ogólnopolskiej Fundacji Orszak Trzech Króli, która od lat inicjuje i wspiera barwne orszaki w Polsce i za granicą, dbając o religijny i integracyjny charakter tej tradycji. Więcej o działalności Fundacji, historii orszaków oraz materiałach i scenariuszach orszakowych można znaleźć na oficjalnej stronie Fundacji Orszak Trzech Króli – tu także dostępne są informacje o projekcie, konkursach i innych inicjatywach fundacyjnych.

Inicjatywa, zorganizowana zorganizowana w dniu 11 października przez Tyską Radę Seniorów przy współudziale Uniwersytetu Trzeciego Wieku Akademii WSB w Tychach, Miejskiego Centrum Kultury oraz Dziennego Domu Pomocy Społecznej „Wrzos”, odbyła się pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Tychy Macieja Gramatyki.

Celem przeglądu było zaprezentowanie bogactwa talentów i form artystycznej aktywności seniorów. W programie znalazły się występy muzyczne, taneczne, teatralne i kabaretowe, a także prezentacje twórczości rękodzielniczej i plastycznej. Na scenie wystąpili między innymi „Live Music – zespół wokalno-muzyczny Uniwersytetu Trzeciego Wieku Akademii WSB w Tychach, grupy „Wesoła Nutka”, „Jesteś u siebie”, „Pod Zieloną Gwiazdą”, „Orion Band”, a także kabaret „Singiel” i zespół ludowy „Tęcza”. Publiczność mogła również podziwiać występy grup tanecznych „Ladys” i „Iluzja” oraz taneczne duety – Janiny i Mariana Rośków, Marii i Stanisława Burzydłów oraz Barbary i Grzegorza Müllerów. Ogromne emocje wzbudziły występy kabaretowo-wokalne grupy „Platyna”, które spotkały się z gorącym przyjęciem widowni.

Równolegle z częścią sceniczną odbywała się prezentacja prac artystycznych i rękodzielniczych. Swoje dzieła pokazali uczestnicy zajęć z różnych tyskich ośrodków, w tym DDPS „Wrzos”, Akademii WSB, Klubu Zuzanna, Spółdzielni Mieszkaniowej Oskard, a także Stowarzyszenia Twórców Kultury w Tychach. Wśród wystawionych prac znalazły się obrazy, rzeźby, biżuteria, kompozycje florystyczne, kolaże i inne formy plastyczne, które zachwyciły odwiedzających różnorodnością i kunsztem wykonania.

Wydarzenie poprowadził Robert Lubowiecki, który z dużym ciepłem i życzliwością komentował występy artystów. Wśród gości znaleźli się prezydent Tychów Maciej Gramatyka oraz jego zastępca Paweł Grosman. Prezydent w swoim wystąpieniu podkreślił, jak ważną rolę w życiu miasta odgrywają seniorzy, którzy poprzez swoją aktywność i pasję budują wspólnotę oraz inspirują młodsze pokolenia.

W imieniu organizatorów głos zabrała przewodnicząca Tyskiej Rady Seniorów Teresa Janeczko, która dziękowała uczestnikom i partnerom wydarzenia za zaangażowanie i wsparcie. Podkreśliła, że przegląd ma być przestrzenią integracji, wymiany doświadczeń i prezentacji artystycznych pasji seniorów.

I Przegląd Tyskiej Twórczości Senioralnej pokazał, jak wielki potencjał drzemie w tyskim środowisku senioralnym. Występy, ekspozycje i spotkania stały się dowodem na to, że pasja, energia i chęć tworzenia nie mają wieku. Organizatorzy zapowiedzieli już kolejną edycję wydarzenia, które ma szansę na stałe wpisać się w kulturalny kalendarz miasta.

Budżet Obywatelski to wydzielona część budżetu miasta o przeznaczeniu, której decydują mieszkańcy. Z tej puli realizowane są różne zadania – budowy dróg, parkingi, place zabaw, spotkania kulturalne, zajęcia sportowe – słowem wszystko, co tylko ma sprawić, by mieszkańcom, żyło się lepiej. Dzięki Budżetowi Obywatelskiemu tyszanie sami mogą wybierać priorytetowe działania dla swojej okolicy. BO jest instrumentem pozwalającym na współdecydowanie o tym, jak zmieni się nasze osiedle czy miasto. Tak też było w przypadku powstania tego malarsko-ceramicznego muralu. Idea zrodziła się z marzeń, wśród społeczności szkolnej. Mural zatytułowany „Przez Himalaje do gwiazd” powstał w ramach Budżetu Obywatelskiego, a jego realizacją zajęło się Miejskie Centrum Kultury w Tychach. Projekt został sfinansowany ze środków miasta Tychy, a jego ideę zainicjowała społeczność szkolna. Pomysł, który narodził się z marzeń uczniów, nauczycieli i dyrekcji szkoły, przekształcił się w artystyczny hołd dla patronów szkoły – Polskich Himalaistów, również licznie obecnych podczas uroczystości odsłonięcia (m.in. Krzysztof Wielicki, Janusz Majer).

Podczas uroczystości prezydent Tychów Maciej Gramatyka podkreślił, że mural to nie tylko dzieło sztuki, ale przede wszystkim symbol wartości, które mogą inspirować każdego. „»Przez Himalaje do gwiazd« to hołd dla trzech legend polskiego himalaizmu. Ten mural to nie tylko dzieło sztuki. To symbol odwagi, pasji i wytrwałości – wartości, które inspirują nas wszystkich, także tu, w Tychach. Na początku dzisiejszego spotkania zapytano mnie, co mogę powiedzieć o tej szkole. Budynek jest najnowocześniejszy w mieście, to najmłodsza szkoła w Tychach. Ale gdyby nie ludzie, którzy tworzą atmosferę i nowoczesne podejście do edukacji, nie miałoby to aż takiego znaczenia. Budynki są ważne – ale to ludzie nadają im sens. Niech ten mural przypomina nam wszystkim, że nawet najwyższe góry zaczynają się od pierwszego kroku” – mówił prezydent.

Dyrektor szkoły Anna Damaschk, zwróciła uwagę na wychowawczy wymiar projektu. Podkreślała, że „mural symbolizuje siłę, wytrwałość i dążenie do celu – wartości, które każdego dnia chcemy przekazywać naszym uczniom i uczennicom”.

Autorem projektu muralu jest Piotr Przewoźnik – absolwent szkoły i obecnie uczeń liceum plastycznego. To on stworzył koncepcję artystyczną dzieła, które w symboliczny sposób ukazuje ścianę Mount Everest od strony nepalskiej. Kompozycja zbudowana jest z geometrycznych form – głównie trójkątów – podkreślających stromość zbocza i trud wspinaczki. Na muralu pojawiają się trzy wyraziste sylwetki w kolorowych kombinezonach symbolizujące Jerzego Kukuczkę, Wandę Rutkiewicz oraz Krzysztofa. Czwarta, dyskretna postać na bocznej ścianie symbolizuje wszystkich „ludzi gór” – pokolenia wspinaczy, przewodników i pasjonatów, którzy współtworzyli historię polskiego himalaizmu. „Tworząc projekt muralu, chciałem pokazać, że zdobycie najwyższego szczytu świata jest osiągalne. Nasi patroni są tego przykładem. Ten mural ma zachęcać do działania, realizacji marzeń i dążenia do celu” – mówił Piotr Przewoźnik.

Co do samego muralu kompozycja inspirowana jest ścianą Mount Everest od strony nepalskiej, uwiecznioną na fotografii autorstwa himalaisty Piotra Krzyżowskiego. Zbudowana jest z geometrycznych form – głównie trójkątów – które podkreślają stromość zbocza i trud wspinaczki. W projekcie wykorzystano chłodną paletę barw – odcienie niebieskiego, szarości i bieli – które kontrastują z wyrazistymi kolorami kombinezonów himalaistów. Na ścianie pojawiają się trzy wyraziste sylwetki: Jerzy Kukuczka w czerwonym kombinezonie, Wanda Rutkiewicz w żółtym, Krzysztof Wielicki w fioletowo-zielonym stroju. Czwarta, dyskretna postać w tle symbolizuje wszystkich „ludzi gór” – pokolenia wspinaczy, przewodników i pasjonatów, którzy współtworzą historię polskiego himalaizmu. Dodatkowym elementem wyróżniającym dzieło są fragmenty ceramiczne, które odbijają światło i nadają kompozycji unikalny charakter. W ten sposób mural nawiązuje do tyskiej tradycji mozaik, które od lat zdobią miejską przestrzeń.

Za realizację muralu odpowiadał duet artystyczny Czary-Mury, tworzony przez Martę Piróg i Marka Grelę. Artyści przyznają, że praca nad muralem w Tychach była dla nich wyjątkowa. „Ten mural ma ogromny ładunek emocjonalny i społeczny, dlatego nie mogliśmy odmówić udziału. Współpraca ze społecznością szkolną była inspirująca i pełna dobrej energii, a młody autor projektu to hybryda talentu, pokory i cierpliwości” – mówili twórcy.

Oprócz muralu w ramach zadania realizowanego ze środków miasta Tychy w ramach Budżetu Obywatelskiego powstały także oznakowanie i identyfikacja wizualna budynku szkoły: logo oraz jej nazwa. Ponadto, artystka Marta Piróg na każdym z 14 filarów znajdujących się przed głównym wejściem do szkoły umieściła na ceramicznych płytkach symboliczne szczyty wszystkich 14 himalajskich ośmiotysięczników. Uroczystości odsłonięcia muralu towarzyszyło także otwarcie szkolnej, plenerowej pracowni ekologicznej „Umbra”.

Mural „Przez Himalaje do gwiazd” to nie tylko artystyczna ozdoba budynku szkolnego, ale także symbol wspólnej drogi – odwagi, pasji i dążenia do celu. To dzieło, które przypomina, że każdy może zdobywać swoje własne szczyty.

Przypominamy, że więcej na temat powstawania muralu można przeczytać w rozmowie redaktor naczelnej z Twórcami muralu w miesięczniku „Ramy Kultury” (nr 45, str. 3) . Artykuł Himalaje wśród tyskich pól dostępny jest także TUTAJ.

Foto: Włodzimierz Chrzanowski, Kamil Peszat

Konkurs wyłania największe pianistyczne talenty. Od ponad 90 lat popularyzuje nie tylko utwory Chopina, ale także szeroko pojętą muzykę klasyczną. Wygrana jest zatem bardzo prestiżowym wyróżnieniem na arenie międzynarodowej.
W jury tegorocznej edycji konkursu zasiądą: Garrick Ohlsson (Stany Zjednoczone, przewodniczący jury), John Allison (Południowa Afryka), Julianna Awdiejewa (Rosja), Michel Béroff (Francja), Akiko Ebi (Japonia), Nelson Goerner (Argentyna), Krzysztof Jabłoński (Polska), Kevin Kenner (Stany Zjednoczone), Momo Kodama (Japonia), Robert McDonald (Stany Zjednoczone), Piotr Paleczny (Polska), Ewa Pobłocka (Polska), Katarzyna Popowa-Zydroń (Polska), John Rink (Stany Zjednoczone), Chen Sa (Chiny), Wojciech Świtała (Polska), Đặng Thái Sơn (wietnam, Kanada).

Eliminacje do XIX Konkursu Chopinowskiego zakończyły się 4 maja w Filharmonii Narodowej, po 12 dniach codziennych przesłuchań. Jury, któremu przewodniczył prof. Piotr Paleczny, wyłoniło 66 pianistów i pianistek, którzy już za niecałe pięć miesięcy ponownie spotkają się w Warszawie na XIX Konkursie Chopinowskim.
Do I etapu Konkursu z pominięciem Eliminacji dostało się także 19 wykonawców będących laureatami wybranych konkursów pianistycznych, w tym w Leeds, Tel Awiwie, Miami, Bolzano, Hamamatsu, im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy czy Ogólnopolskiego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie.
W I etapie XIX Konkursu Chopinowskiego usłyszeć można tym samym 85 uczestników z 20 krajów. Najliczniej reprezentowane są Chiny, Japonia i Polska.

Szczegółowa lista uczestników konkursu znajduje się TUTAJ, a wśród nich wybitnie uzdolniony tyszanin Mateusz Krzyżowski – uhonorowany jako pierwszy tytułem Tyskiego Ambasadora Kultury. Przypominamy, że rozmowę z wirtuozem fortepianu przeprowadziła Redaktor Naczelna „Ram Kultury” Sylwia Witman.
Zachęcamy do przeczytania TUTAJ.

Uroczysta inauguracja XIX Konkursu Chopinowskiego odbyła się 2 października. Przesłuchania rozpoczęły się kolejnego dnia i będą trwać do 20 października. Ich zwieńczeniem będzie uroczysta gala wręczenia nagród wraz z koncertem laureatów, która odbędzie się 21 października w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Zwycięzca Konkursu otrzyma złoty medal oraz I nagrodę w wysokości 60 000 euro. Po zakończeniu Konkursu Chopinowskiego laureaci rozpoczną światowe tournée po Europie, Azji i obu Amerykach, zorganizowane przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina we współpracy z Agencją Liu Kotow.